روکش ایمپلنت چیست؟
روکش ایمپلنت، مهمترین بخش از فرایند تکمیل جراحی کاشت دندان می باشد که پس از اتصال پایه ایمپلنت با استخوان فک بر روی آن نصب می شود. روکش ها به دلیل جنس و کیفیتی که دارند، شبیه دندان طبیعی هستند و فرد می تواند با استفاده از آنها غذا بخورد و صحبت کند. از مواد مختلفی در ساخت روکش های ایمپلنت استفاده می شود که هر کدام از آنها دارای ویژگی های مخصوص به خود هستند.
تفاوت روکش ایمپلنت با فیکسچر و اباتمنت
جراحی ایمپلنت شامل مراحل مختلفی است که در فرایند درمان باید طی شوند. در مراحل ابتدایی از فیکسچر که همان پایه فلزی است، استفاده می کنند و به عنوان ریشه دندان داخل استخوان فک قرار می دهند. سپس از قطعه ای به نام اباتمنت استفاده می شود که مهمترین نقش آن اتصال فیکسچر به روکش است. روکش، آخرین مرحله از فرایند کاشت است که با توجه به ظاهر دندان بر روی آن نصب می شود.
روکش ایمپلنت از چه بخشهایی تشکیل میشود؟
هر روکش از دو بخش اصلی تشکیل میشود. بخش داخلی که به آن فریم یا زیرساخت روکش گفته میشود، وظیفه تحمل فشارهای ناشی از جویدن را بر عهده دارد. این بخش معمولاً از زیرکونیا یا آلیاژهای فلزی ساخته میشود.
بخش خارجی روکش که در معرض دید قرار دارد، از سرامیک یا پرسلن ساخته میشود تا بیشترین شباهت را به دندان طبیعی ایجاد کند. رنگ، شفافیت و فرم این لایه به گونهای طراحی میشود که هماهنگی کاملی با سایر دندانهای بیمار داشته باشد.
در روکشهای تمام زیرکونیا، کل ساختار از زیرکونیوم دیاکسید ساخته میشود و به همین دلیل استحکام بیشتری در مقایسه با برخی روکشهای سرامیکی دارند.
انواع روکش ایمپلنت
روکش های ایمپلنت به دلیل انواع مختلفی که دارند، دارای یک سری ویژگی های مخصوص به خود هستند. انتخاب بهترین نوع روکش ایمپلنت به فاکتورهایی از قبیل بودجه و انتظارات زیبایی بیمار دارد که باید از همان ابتدا در نظر گرفته شوند.
روکش زیرکونیا
روکش زیرکونیا از یک ماده بسیار مقاوم تشکیل شده است که به دلیل شباهت زیاد با دندان طبیعی، از جمله رایج ترین انواع روکش های ایمپلنت به شمار می رود. از جمله مهمترین ویژگی های این نوع روکش، دوام بالا در برابر شکستگی و ضربه است.
روکش PFM
روکش PFM، دو لایه فلزی و سرامیکی دارد. این دو لایه به ترتیب در بخش های داخلی و بیرونی روکش قرار گرفته اند. لایه فلزی، دوام و ماندگاری روکش را در برابر عوامل بیرونی افزایش می دهد. این نوع روکش از لحاظ زیبایی در مقایسه با روکش های سرامیکی و زیرکونیا در رده پایین تری قرار گرفته است.
روکش تمام سرامیک
کل ساختار این نوع روکش از مواد سرامیکی تشکیل شده است. از هیچ فلزی در ساخت این نوع روکش خاص استفاده نمی شود. این ویژگی باعث می شود که ظاهر آن مانند دندان طبیعی باشد و جلوه زیبایی به دندان ها ببخشد. روکش تمام سرامیک معمولا برای دندان های جلویی کاربرد بیشتری دارد، زیرا ظاهر دندان ها را زیبا نشان می دهد.
مقایسه انواع روکش ایمپلنت
انتخاب بهترین نوع روکش به محل دندان، میزان فشار جویدن، بودجه و انتظارات زیبایی بیمار بستگی دارد. جدول زیر میتواند به تصمیمگیری بهتر کمک کند:
| نوع روکش | زیبایی | استحکام | طول عمر تقریبی | هزینه |
|---|---|---|---|---|
| زیرکونیا | بسیار بالا | بسیار بالا | 15 سال و بیشتر | بالا |
| PFM | متوسط | بالا | 10 تا 15 سال | متوسط |
| تمام سرامیک | بسیار بالا | متوسط | 8 تا 12 سال | بالا |
انواع روکش ایمپلنت از نظر نحوه اتصال
نحوه اتصال می تواند تاثیر بسزایی در عملکرد آن داشته باشد. در ادامه به توضیح ویژگی های دو نوع روکش ایمپلنت از نظر نحوه اتصال می پردازیم:
روکش پیچشونده
در این روش از یک پیچ مخصوص جهت اتصال استفاده می شود که روی ایمپلنت یا اباتمنت، ثابت قرار می گیرد. دندانپزشک در این روش می تواند در صورت نیاز، روکش پیچ شونده را بدون آسیب از دهان خارج کند. امروزه استفاده از این نوع روش اتصال ایمپلنت در کلینیک های دندانپزشکی، بسیار رایج است.
روکش سمانی
یکی دیگر از روش های اتصال، اتصال سمانی است که تاج دندان با استفاده از چسب بر روی اباتمنت قرار می گیرد. روکش سمانی دارای ظاهر طبیعی تری در مقایسه با روکش پیچ شونده است، اما ممکن است خارج کردن آن برای درمان های مورد نیاز دشوارتر باشد.
تفاوت Screw-retained و Cement-retained
نحوه اتصال Screw-retained با پیچ است و امکان باز کردن آنها راحت تر است. جهت اتصال روکش های Cement-retained از یک چسبی به نام سمان دندانپزشکی استفاده می شود که ممکن است تعویض آن با دشواری همراه باشد.
روکش پیچ شونده بهتر است یا سمانی؟
انتخاب بین روکش پیچشونده و سمانی به شرایط بیمار و نظر دندانپزشک بستگی دارد. روکشهای پیچشونده امکان باز کردن و تعمیر آسانتری دارند و در صورت نیاز به بررسی ایمپلنت، بدون آسیب از دهان خارج میشوند.
در مقابل، روکشهای سمانی از نظر ظاهری شباهت بیشتری به دندان طبیعی دارند، زیرا سوراخ پیچ روی سطح تاج وجود ندارد. با این حال خارج کردن آنها در صورت بروز مشکل دشوارتر است.
امروزه بسیاری از متخصصان برای ایمپلنتهای تک واحدی از روکشهای پیچشونده استفاده میکنند؛ زیرا کنترل و نگهداری آنها سادهتر است.
| ویژگی | روکش پیچشونده | روکش سمانی |
|---|---|---|
| امکان خارج کردن | آسان | دشوارتر |
| تعمیر و نگهداری | آسانتر | دشوارتر |
| زیبایی ظاهری | خوب | بسیار خوب |
| احتمال باقی ماندن سمان | ندارد | وجود دارد |
| کاربرد رایج | بسیار رایج | رایج |
روکش ایمپلنت چگونه ساخته میشود؟
ساخت روکش طی چند مرحله انجام می شود. در ابتدا با قالب گیری و اسکن دیجیتال، موقعیت ایمپلنت و نحوه قرارگیری روکش بر روی آن مورد بررسی قرار می گیرد. سپس اطلاعات مورد نیاز به لابراتوار دندانسازی جهت تهیه روکش ارسال می شود. بسته به نوع روش ساخت مواد مختلفی نظیر زیرکونیا، سرامیک و… جهت طراحی روکش مورد استفاده قرار خواهد گرفت. سازگاری رنگ روکش با دندان های طبیعی بیمار، مهمترین مرحله ای است که با رعایت آن می توان بهترین نتیجه را از درمان کسب کرد.
بهترین روکش ایمپلنت؟
انتخاب بهترین روکش ایمپلنت با توجه به فاکتورهایی از قبیل وضعیت دهان و دندان و نیاز زیبایی بیمار تعیین می شود. به طور کلی، روکش های زیرکونیا به دلایل مختلف (مقاومت بالا در برابر ضربه، ظاهر طبیعی و سازگاری با دندان) گزینه مناسبی برای ایمپلنت به شمار می روند.
بهترین روکش ایمپلنت برای دندانهای جلو و عقب
برای دندانهای جلویی معمولاً زیبایی مهمترین عامل است. به همین دلیل روکشهای زیرکونیا و تمام سرامیک بیشترین کاربرد را دارند.
در دندانهای عقبی که فشار جویدن بیشتر است، استحکام اهمیت بالاتری پیدا میکند. در این شرایط روکشهای زیرکونیا و PFM انتخابهای مناسبی محسوب میشوند.
به طور کلی روکش زیرکونیا تعادل مناسبی میان زیبایی و استحکام ایجاد میکند و یکی از محبوبترین گزینهها برای بسیاری از بیماران است.
مراحل نصب روکش ایمپلنت
۲. قالبگیری یا اسکن دیجیتال از دهان
۳. طراحی روکش در لابراتوار
۴. انتخاب رنگ مناسب با دندانهای طبیعی
۵. تست اولیه روکش
۶. اتصال نهایی به روش پیچشونده یا سمانی
۷. بررسی بایت و نحوه تماس دندانها
طول عمر روکش ایمپلنت چقدر است؟
اگر تمام اصول درمانی در فرایند کاشت رعایت شوند، طول عمر روکش حدود ۱۰ الی ۱۵ سال برآورد می شود. البته عوامل دیگری نظیر رعایت بهداشت دهان و دندان و کیفیت جنس روکش در این رابطه نقش مهمی را ایفا می کنند.
چه عواملی باعث کاهش عمر آن میشوند؟
عوامل زیر میتوانند طول عمر روکش را کاهش دهند:
- رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان
- مصرف دخانیات
- دندان قروچه یا براکسیسم
- جویدن مواد غذایی بسیار سخت
- لق شدن پیچ اباتمنت
- کیفیت پایین ساخت روکش
- نامنظم به دندانپزشک
مشکلات روکش ایمپلنت
ایمپلنت دندان مانند هر درمان دیگری ممکن است با برخی مشکلات همراه باشد. یکی از رایج ترین مشکلات روکش ایمپلنت، لق شدن آن است. این موضوع می تواند به دلیل بروز مشکل در نحوه اتصال روکش ایجاد شود. روکش های سرامیکی به دلیل جنس خاصی که دارند، ممکن است با مشکلاتی از قبیل شکستگی یا لب پریدگی همراه باشند که در صورت مشاهده باید جهت تعویض به دندانپزشک مراجعه نمود.
مزایا و معایب روکش ایمپلنت
| مزایا | معایب |
|---|---|
| ظاهر مشابه دندان طبیعی | هزینه بالاتر نسبت به برخی درمانها |
| عملکرد مناسب هنگام جویدن | احتمال لبپریدگی در برخی روکشها |
| ماندگاری بالا | نیاز به مراقبت و چکاپ دورهای |
| عدم آسیب به دندانهای مجاور | امکان شل شدن پیچ در موارد نادر |
مراقبت از روکش ایمپلنت
از جمله مهمترین مراقبت های درمانی بعد از نصب روکش عبارتند از:
- مسواک زدن منظم دو بار در روز
- استفاده از نخ دندان واترجت به منظور تمیز کردن اطراف دندان
- پرهیز از جویدن مواد بسیار سفت نظیر یخ و…
- جلوگیری از شکستن اجسام سخت با دندان
قیمت روکش ایمپلنت به چه عواملی بستگی دارد؟
فاکتورهای مهمی در رابطه با روکش ایمپلنت دخیل هستند که در ادامه به معرفی آنها می پردازیم:
جنس روکش و نوع متریال
اصلی ترین بخش هزینه ایمپلنت، مربوط به جنس روکش می باشد. روکش های زیرکونیا به دلیل ویژگی های خاصی که دارند در مقایسه با سایر مدل های روکش، گران تر هستند. در مقابل، روکش های PFM یا برخی از انواع روکش های سرامیکی ساده قیمت پایین تری دارند.
برند قطعات و هزینه لابراتوار
اینکه از چه نوع برندی در ساخت قطعات ایمپلنت استفاده می شود، می تواند هزینه را تحت تاثیر قرار دهد. ساخت روکش در لابراتوارهای حرفه ای، در ماندگاری روکش و افزایش دقت در تهیه آن تاثیر زیادی دارد.
تفاوت هزینه روکش با فیکسچر
در برآورد نهایی قیمت ایمپلنت، هزینه روکش کاملا جدا از فیکسچر است. فیکسچر، مهمترین مرحله در فرایند درمان و روکش بخش نهایی در تکمیل کاشت ایمپلنت به شمار می رود. در قسمت براورد هزینه ها، این موارد به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می گیرند.
قیمت روکش ایمپلنت
قیمت روکش ایمپلنت بسته به شرایط و فاکتورهایی که در قسمت پیشین مورد بررسی قرار دادیم، تعیین می شود. قبل از تهیه و نصب روکش حتما با دندانپزشک معالج خود در رابطه با هزینه های درمان صحبت نمایید.
تجربه بیماران از روکش ایمپلنت
در بررسی پروندههای درمانی کلینیک روشا طی سال ۱۴۰۴، بیشتر بیماران برای دندانهای جلویی روکش زیرکونیا را انتخاب کردهاند. مهمترین دلیل این انتخاب، شباهت رنگ و شفافیت روکش با دندان طبیعی بوده است.
منابع:
wellington-dentistry.com
/www.randrdental.com
my.clevelandclinic.org
سوالات متداول درباره روکش ایمپلنت
خیر. نصب روکش معمولاً پس از بهبودی کامل ناحیه جراحی انجام میشود و اغلب بیماران در این مرحله درد قابل توجهی تجربه نمیکنند.
روکشهای باکیفیت بهویژه زیرکونیا مقاومت بالایی در برابر تغییر رنگ دارند، اما رعایت بهداشت دهان و دندان همچنان ضروری است.
اگرچه روکشهای امروزی استحکام بالایی دارند، اما وارد شدن ضربه شدید یا جویدن اجسام بسیار سخت میتواند باعث لبپریدگی یا شکستگی آنها شود.
بله. در بسیاری از موارد بدون تعویض فیکسچر میتوان روکش جدید روی ایمپلنت نصب کرد.
پس از آماده شدن روکش در لابراتوار، نصب آن معمولاً طی یک تا سه جلسه انجام میشود.
نتیجهگیری نهایی
روکش ایمپلنت آخرین مرحله درمان کاشت دندان است که ظاهر و عملکرد دندان از دست رفته را بازسازی میکند. انتخاب نوع روکش باید براساس محل دندان، نیاز زیبایی، میزان فشار جویدن و بودجه بیمار انجام شود. روکشهای زیرکونیا، PFM و تمام سرامیک هرکدام مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارند. مشاوره با دندانپزشک متخصص بهترین راه برای انتخاب مناسبترین گزینه و افزایش طول عمر درمان است.