علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت موضوعی است که در این مقاله به بررسی آن خواهیم پرداخت. ایمپلنت از جمله روش های جایگزینی دندان های از دست رفته به شمار می رود که درصد موفقیت بالایی را از خود به نمایش می گذارد. این روش را می توان در دسته پیشرفته ترین فناوری های پزشکی نیز به شمار آورد.
با این حال در موارد نادر ممکن است کاربر با مشکل پس خوردن و عدم جوش خوردن پایه ایمپلنت با استخوان فک مواجه گردد. در نهایت بررسی علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت برای افرادی که با این مشکل مواجه هستند امری الزامی است.
آیا ایمپلنت دندان پس میزند؟
برای بررسی علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت نیاز است تا به صورت کلی به بررسی احتمال موفقیت و شکست این فناوری پرداخته شود.
آمار موفقیت ایمپلنت (بالای ۹۵٪) و دلایل استثنائات شکست
براساس گزارش های علمی انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) نرخ موفقیت ایمپلنت های دندان در بازه های زمانی ۵ تا ۱۰ ساله در حدود 95 درصد می باشد. این میزان از موفقیت ایمپلنت ها وابسته به ویژگی زیست سازگار انواع ایمپلنت ها است. با این حال بررسی ها نشان می دهد که حدود 5 درصد ایمپلنت ها به دلیل مشکلات فیزیولوژیک با شکست مواجه می شوند. در نتیجه مهمترین دلیل بروز این مشکل دلایل فیزیولوژیک است.
زمان پس زدن ایمپلنت: تفاوت شکست زودرس (کوتاه مدت) و دیرهنگام (بلند مدت)
زمان پس زدن ایمپلنت در دو دسته زمانی کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم می شود. در زمان بررسی علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت نیاز است نوع پس زدن را نیز مشخص کنیم. نوع اول پس زدن ایمپلنت شامل شکست کوتاه مدت است. معمولا این مدل پس زدن ایمپلنت در ماه های اول پس از جراحی رخ می دهد. علت اصلی بروز این مشکل شکست در برقراری اتصال میان پایه و استخوان فک بیمار است. عامل اصلی شکست های دیرهنگام که سال ها بعد رخ می دهد، بیماری های نزدیک پایه ایمپلنت مانند بیماری پری ایمپلنتایتیس یا فشارهای مکانیکی است.
علائم پس زدن و جوش نخوردن ایمپلنت چیست؟
برای بررسی علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت می توانیم علائم پس زدن و جوش نخوردن آنها را نیز بررسی کنیم. ایمپلنت ها در 5 درصد موارد با مشکل پس زدن مواجه می گردند. دلایل متعددی باعث بروز این مشکل می گردند که در ادامه برخی از این دلایل را بررسی خواهیم نمود.
لق شدن پایه ایمپلنت دندان (قطعی ترین نشانه جوش نخوردن)
ممکن است بیماران در صورت لق شدن پایه ایمپلنت دندان این مشکل را با شرایط دیگر مانند لق شدن روکش و یا اباتمنت ایمپلنت دندان ها اشتباه بگیرند. به خاطر داشته باشید که حرکت پایه تیتانیومی ایمپلنت نشانه این مورد است که استخوان سازی به درستی انجام نشده است. گاهی نیز ممکن است در گذر زمان استخوان های ایجاد شده بین پایه ایمپلنت و استخوان فک تحلیل بروند.
در این شرایط ممکن است بیمار در هنگام جویدن غذا با احساس جابجایی پایه ایمپلنت مواجه شود. با شناخت و بررسی علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت، بیمار می تواند پیشاپیش از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری نماید.
درد شدید، ضربان دار و طولانی مدت بعد از ایمپلنت (دردی که با مسکن آرام نمی شود)
یکی از علائم پس زدن پایه ایمپلنت دندان حس درد خفیف پس از گذر بلند مدت از زمان جراحی است. در واقع دردهایی که بعد از یک هفته کاهش نیابد، حتی به حالت ضربان دار تبدیل شود می تواند به عنوان یک زنگ خطر در نظر گرفته شود. این نوع دردها غالبا نشانه التهاب عمیق، عفونت و یا فشار بیش از حد به اعصاب مجاور دندان می باشد. در صورت بروز چنین شرایطی بیمار باید بدون تعلل به متخصص مراجعه نماید.
عفونت ایمپلنت دندان، تورم لثه و ترشح چرک (پری ایمپلنتایتیس)
پری ایمپلنتایتیس بیماری است که شباهت زیادی به اغلب بیماری های لثه دارد. علائم آن شامل قرمزی شدید لثه ها، تورم و در موارد پیشرفته خروج ترشحات چرکی از اطراف پایه ایمپلنت می باشد. عدم درمان به موقع این مشکل می تواند منجر به از بین رفتن استخوان فک و همچنین پایه های نگهدارنده شود. در نتیجه در چنین شرایطی ما شاهد بروز علائم پس زدن پایه ایمپلنت دندان خواهیم بود.
بی حسی یا گزگز مداوم لب و زبان (احتمال آسیب عصبی)
در زمان بررسی علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت ممکن است بیمار از عوارضی مانند بی حسی و یا گزگز لب و زبان شکایت نماید. در صورتی که فرایند ایمپلنت در فک پایین و نزدیک به عصب آلوئولار اجرا شود، کوچکترین فشار و یا تماس می تواند باعث گزگز و یا بی حسی دائمی و یا موقت لب و زبان بیمار گردد. در صورت بروز طولانی مدت این عارضه پزشک باید نسبت به اصلاح شرایط نصب پایه ایمپلنت اقدام کند.
تحلیل لثه شدید و نمایان شدن پایه فلزی (رزوه) ایمپلنت
تحلیل لثه اطراف ایمپلنت باعث می شود تا بخشی از پایه فلزی یا رزوه قابل مشاهده باشد. این اتفاق می تواند برای بیمار ظاهر نامناسبی را ایجاد نماید. همچنین بروز این مشکل می تواند محیط مناسبی برای رشد باکتری ها و عفونت های ثانویه در دهان بیمار ایجاد کند. در صورت طولانی شدن مدت بروز تحلیل لثه ها ممکن است ما شاهد پس زدن ایمپلنت باشیم.
جدول علائم هشداردهنده پسزدن ایمپلنت
| علامت هشداردهنده | توضیح | سطح خطر | اقدام لازم |
|---|---|---|---|
| لق شدن پایه ایمپلنت | حرکت پایه تیتانیومی در هنگام جویدن | 🔴 بسیار بالا | مراجعه فوری به متخصص |
| درد ضرباندار و طولانیمدت | دردی که بعد از یک هفته کاهش نیابد یا با مسکن آرام نشود | 🔴 بسیار بالا | مراجعه فوری به متخصص |
| عفونت، تورم و ترشح چرک | قرمزی شدید لثه، تورم و خروج چرک از اطراف ایمپلنت | 🟠 بالا | مراجعه به متخصص در اسرع وقت |
| بیحسی یا گزگز لب و زبان | احساس گزگز یا بیحسی مداوم در لب یا زبان | 🟠 بالا | مراجعه به متخصص برای بررسی عصب |
| تحلیل لثه و نمایان شدن پایه فلزی | مشاهده رزوههای ایمپلنت در زیر لثه | 🟡 متوسط | مراجعه به متخصص برای بررسی |
| درد خفیف بعد از چند هفته | درد خفیفی که پس از بهبودی اولیه دوباره ظاهر شود | 🟡 متوسط | مشورت با متخصص در ویزیت بعدی |
اصلیترین علت جوش نخوردن ایمپلنت به استخوان (چرا ایمپلنت فیل میشود؟)
در ادامه بررسی علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت دندان قصد داریم به بررسی اصلی ترین علل جوش نخوردن ایمپلنت به استخوان و یا فیل شدن ایمپلنت بپردازیم.
کمبود تراکم استخوان فک و عدم انجام پیوند استخوان (سینوس لیفت)
برای پایداری ایمپلنت، استخوان محل نصب و اطراف آن باید از کیفیت و حجم قابل قبول برخوردار باشد. به خاطر داشته باشید، در صورت ضعف این استخوان پزشک باید نسبت به پیوند استخوان و یا لیفت سینوسی اقدام نماید. اجرای این فرایند باعث می شود تا بیمار در طولانی مدت قادر به حفظ پایداری ایمپلنت دندان باشد.
تاثیر مخرب سیگار، قلیان و الکل بر گردش خون و جوش خوردن پایه
دشمن اصلی ایمپلنت دندان مصرف دخانیات است. مصرف نیکوتین سبب می شود تا عروق خونی بدن بیمار منقبض گردند. در نتیجه خون رسانی به محل جراحی کاهش خواهد یافت. بنابراین ما شاهد علائم پس زدن پایه ایمپلنت دندان و حتی بهبود شرایط استخوان بعد از نصب پایه ها خواهیم بود.
بیماری های زمینه ای (دیابت کنترل نشده، پوکی استخوان و نقص سیستم ایمنی)
بیماری دیابت کنترل نشده می تواند فرآیند ترمیم بافت استخوان را مختل کند. همچنین مصرف برخی دارو ها مانند بیس فسفونات ها در درمان پوکی استخوان می تواند بر متابولیسم استخوان فک تاثیر گذاشته و مانع از جوش خوردن ایمپلنت به استخوان شود.
دندان قروچه (براکسیسم) و وارد شدن فشار مضاعف به پایه قبل از تثبیت
وارد کردن فشار های سنگین به ایمپلنت در زمان جوش خوردن پایه به استخوان می تواند باعث بروز ترک های ریز در استخوان اطراف پایه ایمپلنت شود. به ویژه بیمارانی که عادت به دندان قروچه دارند، باید حتما از نایت گارد در زمان خواب استفاده کنند.
عدم مهارت جراح در جاگذاری صحیح زاویه پایه ایمپلنت
قرارگیری ایمپلنت در زاویه نامناسب می تواند باعث توزیع ناموزون نیروی جویدن به لثه ها شود. این مشکل می تواند فشار زیادی را به استخوان فک وارد نماید و به مرور موجب تحلیل استخوان و لق شدن پایه دندان شود.
واکنش آلرژیک و حساسیت به فلز تیتانیوم (بسیار نادر)
در موارد بسیار نادر ممکن است ما شاهد بروز واکنش آلرژیک نسبت به تیتانیوم باشیم. اگر چه آلرژی به تیتانیوم تنها در کمتر از ۱ درصد افراد دیده می شود، اما در صورت بروز این مشکل ایمپلنت باید از دهان خارج شده و با ایمپلنت های سرامیکی جایگزین شود.
بعد از پس زدن ایمپلنت چه باید کرد؟
اولین اقدام ضروری بیمار در صورت مشاهده علائم پس زدن پایه ایمپلنت دندان مراجعه به متخصص است. به خاطر داشته باشید در این زمان هرگز نسبت به دستکاری پایه و یا خود درمانی با دهانشویه اقدام نکنید. پزشک موظف است در صورت بروز علائم با استفاده از معاینه بالینی و تصاویر رادیوگرافی وضعیت شما را ارزیابی و درمان متناسب را آغاز کند.
مراحل و روش های درمان پس زدن ایمپلنت دندان
علائم پس زدن پایه ایمپلنت دندان و روش های درمان آن به طور مشخص شامل مواردی مانند نیاز به تصویربرداری، تجویز انواع آنتی بیوتیک ها و بررسی شرایط کاشت مجدد و یا ترمیم پایه ایمپلنت می شود.
بررسی های رادیوگرافی (عکس CBCT) برای تشخیص دقیق میزان تحلیل استخوان
تنها راه دقیق برای بررسی وضعیت استخوان اطراف ایمپلنت عکسبرداری سه بعدی است. این اسکن میزان تحلیل استخوان را به طور دقیق برای پزشک مشخص می نماید. همچنین نشان می دهد که آیا شما فضای کافی برای جایگذاری مجدد دندان را دارید یا شرایط برای اجرای این امر مناسب نمی باشد.
تجویز آنتی بیوتیک برای کنترل و درمان عفونت لثه و استخوان
در صورت وجود عفونت، استفاده از آنتی بیوتیک های سیستمیک و دهان شویه های مخصوص مانند کلرهگزیدین برای کاهش بار باکتریایی ایمپلنت های دندان ضروری است. این گام مقدمه ای برای جراحی بعدی و پاکسازی محل لثه ها و استخوان از عوارض بروز عفونت می باشد.
خارج کردن (ریموو کردن) ایمپلنت لق شده به صورت بدون درد
خارج کردن ایمپلنت فیل شده معمولا با بی حسی موضعی انجام می شود و فرآیندی سریع و بدون درد است. در این شرایط جراح سعی می کند با حداقل تهاجم و آسیب به بافت های مجاور، ایمپلنت را خارج کند.
پاکسازی ناحیه عفونی و انجام جراحی پیوند استخوان مجدد
پس از خروج ایمپلنت، ناحیه فوق باید کاملا از بافت های عفونی پاکسازی شود. در بسیاری از موارد نیاز است که مدتی صبر کنیم تا استخوان بازسازی شود. سپس می توانیم نسبت به پیوند مجدد استخوان اقدام نماییم. در نهایت پس از گذر از این زمان جراح می تواند نسبت به کشت دوباره ایمپلنت اقدام کند.
آیا بعد از پس زدن ایمپلنت، امکان کاشت مجدد وجود دارد؟
در برخی از موارد با بررسی علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت و رفع دلایل بروز آن، دندانپزشک می تواند مجدد اقدام به کاشت ایمپلنت نماید. در ادامه به بررسی برخی از این شرایط می پردازیم.
چه مدت بعد از خارج کردن ایمپلنت ناموفق میتوان دوباره جراحی کرد؟
جراحان عموما پیشنهاد می کنند که بیمار برای اقدام مجدد برای کاشت ایمپلنت حدود ۲ تا ۴ ماه صبر نماید. طی این مدت زمان برای فروکش نمودن التهاب لثه و بازسازی بافت استخوان الزامی است. در مواردی که تحلیل استخوان گسترده می باشد این مدت زمان می تواند تا ۶ ماه یا بیشتر افزایش یابد.
مراقبت های حیاتی برای جلوگیری از فیل شدن مجدد در جراحی دوم
در زمان اجرای جراحی دوم کاشت ایمپلنت ما باید نسبت به بررسی علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت اقدام نماییم. حذف عوامل خطر مانند مصرف سیگار، کنترل دقیق قند خون و استفاده از نایت گارد در صورت دندان قروچه نیز احتمال موفقیت را افزایش خواهد داد.
اطلاعیه مهم: تمامی مطالب این مقاله صرفاً جنبه اطلاعرسانی و آموزشی دارد و به هیچوجه جایگزین نظر و تشخیص پزشک متخصص معالج نمیباشد. در صورت مشاهده هرگونه علائم، حتماً به دندانپزشک خود مراجعه کنید.
سوالات متداول درباره ناموفق بودن و پس زدن ایمپلنت
در ادامه با بررسی علت و علائم پس زدن پایه ایمپلنت قصد داریم به بررسی روش های درمان این مشکل در بیماران بپردازیم.
پس زدن ایمپلنت به دلیل شکست در فرایند استئو اینتگراسیون و تحلیل استخوان، به علت عفونت یا فشار بیش از حد مکانیکی بر دندان ها رخ می دهد.
خیر، افتادن هیلینگ اباتمنت ناشی از شل شدن پیچ آن است و ربطی به ثبات پایه اصلی درون استخوان ندارد.
خیر، تیتانیوم یک ماده خنثی است و سیستم ایمنی بدن مانند یک عضو زنده با آن برخورد نمی کند. در نتیجه شکست پس از نصب ایمپلنت به دلیل فشارهای مکانیکی و عفونت است.
اگر شکست ناشی از خطای پزشک و طی مراحل درمان بیمار باشد، هزینه معمولا توسط دندانپزشک تقبل می شود، اما در مواردی که شکست ناشی از عوامل بیولوژیک مثل مصرف سیگار و یا بیماری دیابت است هزینه بر عهده بیمار می باشد.
منبع
Mayo Clinic: Dental implant surgery complications, https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/dental-implant-surgery/about/pac-20384622
American Dental Association (ADA) on Dental Implants, https://www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/implants/
NIH/NIDCR: Dental Implants Overview, https://www.nidcr.nih.gov/health-info/dental-implants
Cleveland Clinic: Dental Implants Failure Causes, https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/10902-dental-implants
PubMed/NCBI: Peri-implantitis and long-term success, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29352932/
AAOMS: Dental Implant Success Rates, https://www.aaoms.org/patients/conditions-treatments/dental-implants
