ایمپلنت یکی از بهترین و موثرترین روش های جایگزین برای دندان های از دست رفته است. این موضوع موجب شده تا امروزه استفاده از ایمپلنت های دندانی با استقبال بی نظیری مواجه شود. ایمپلنت اندواستیل (Endosteal Implant) رایجترین نوع ایمپلنت دندان است که مستقیماً داخل استخوان فک قرار میگیرد. پس از جوش خوردن پایه با استخوان (Osseointegration)، اباتمنت و روکش روی آن نصب میشوند. امروزه بیش از ۹۰ درصد ایمپلنتهای دندانی از نوع اندواستیل هستند.
جنس ایمپلنت اندواستیل
ایمپلنت اندواستیل یکی از مقاوم ترین و رایج ترین ایمپلنت های مورد استفاده در دندان پزشکی هاست. این ایمپلنت به طور معمول از زیرکونیوم، تیتانیوم و یا سرامیک ساخته می شود. پزشک معالج می تواند با توجه به شرایط جسمی، حساسیت احتمالی و بودجه مورد نظر شما مناسب ترین نوع ایمپلنت های اندواستیل را برای شما انتخاب نماید.
ایمپلنت های اندواستیل با جنس تیتانیوم معمولا وزن سبکی دارند و با محیط زیست نیز سازگارتر هستند. در صورتی که ایمپلنت های زیرکونیا و سرامیکی سفیدی و زیبایی بیشتری دارند. همچنین این نوع ایمپلنت آلرژی کمتری ایجاد می کند و برای افرادی که به فلز حساسیت دارند، انتخاب بهتری می باشد.
انواع ایمپلنت اندواستیل
ایمپلنت های اندواستیل دارای انواع مختلفی هستند و دندان پزشک با توجه به شرایط بیمار از مناسب ترین آن ها استفاده می کند.
ایمپلنت پیچی
ایمپلنت پیچی از پرکاربردترین نوع ایمپلنت های اندواستیل است که ثبات اولیه قابل ملاحظه ای دارد. این ایمپلنت معمولا با متریال زیرکونیا و یا تیتانیوم ساخته می شود. طراحی این ایمپلنت به شکل رزوه دار یا همان پیچ بوده و برای کسانی مناسب است که تراکم استخوان مناسبی دارند.
ایمپلنت تیغه ای
ایمپلنت اندواستیل تیغه ای به شکل تخت و صاف تولید می شود و کاربرد بسیار محدودی دارد. دندان پزشک ها در صورتی که فک بیمار استخوان نازک و کم عرضی داشته باشد، از این نوع ایمپلنت استفاده می نمایند. فراموش نکنید که کاشت ایمپلنت های تیغه ای باید توسط جراحان بسیار ماهر و حرفه ای انجام شود.
ایمپلنت سیلندری (استوانه ای)
ایمپلنت های استوانه ای به دو شکل رزوه دار و بدون رزوه طراحی می شوند و برای بیمارانی مورد استفاده قرار می گیرند که تراکم استخوان پایینی دارند. به همین دلیل برای کاشت آن ممکن است به مواد بیولوژیک نیاز باشد.
ایمپلنت باریک (مینی)
ایمپلنت اندواستیل مینی شبیه به ایمپلنت های پیچی با قطر بسیار کم است. به همین دلیل برای تثبیت دندان مصنوعی و کاشت موقت نیز مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین اگر تراکم استخوان بیمار بسیار کم باشد، پزشک استفاده از این نوع ایمپلنت را توصیه می کند.
ایمپلنت زیگوماتیک
از خاص ترین انواع ایمپلنت های اندواستیل می توان به مدل زیگوماتیک اشاره داشت که استفاده بسیار محدودی دارد. مهم ترین ویژگی ایمپلنت های زیگوماتیک این است که به جای فک در استخوان گونه کاشته می شود. اگر بیمار با تحلیل شدید لثه و فک روبرو باشد، دندان پزشک این نوع ایمپلنت را برای او انتخاب می کند.
مراحل انجام ایمپلنت اندواستیل
فرآیند ایمپلنت اندواستیل بسیار حساس بوده و شامل سه مرحله کلی می باشد.
مرحله اول: آماده سازی فک
در مرحله اول از فرآیند ایمپلنت عکس برداری انجام شده و ناحیه مورد نظر ارزیابی می شود. سپس نوع ایمپلنت انتخاب شده و با توجه به آن برشی روی لثه ایجاد می گردد. در ادامه حفره مورد نیاز ایجاد شده و پیچ مخصوص (بدنه) ایمپلنت در آن قرار داده می شود.
مرحله دوم: استراحت زمانی برای رشد ماده استخوانی اطراف پیچ
معمولا با توجه به شرایط بیمار چند هفته تا چند ماه زمان لازم است تا ماده استخوانی اطراف پیچ رشد کنند و پیچ در جای خود محکم شود.
مرحله سوم: کاشت دندان
زمانی که جراح شرایط پیچ را مساعد ببیند، پروتز یا همان تاج دندان ایمپلنت شده به طور موقت روی آن قرار می گیرد. اگر پس از مدت کوتاهی مشکلی ایجاد نشود، تاج دائمی روی بدنه ایمپلنت نصب می گردد.
نکته: در برخی از مواقع ممکن است روند ایمپلنت اندواستیل با اقدامات دیگری مانند کشیدن دندان، تقویت استخوان فک و استفاده از ماده استخوان مصنوعی نیز همراه باشد.
عوارض احتمالی ایمپلنت اندواستیل
ایمپلنت اندواستیل یکی از ایمنترین و موفقترین روشهای جایگزینی دندان از دسترفته است و در صورت برنامهریزی صحیح درمان، انجام جراحی توسط دندانپزشک باتجربه و رعایت مراقبتهای بعد از عمل، میزان موفقیت آن بسیار بالا است. با این حال، مانند هر عمل جراحی دیگری، احتمال بروز برخی عوارض نیز وجود دارد. آشنایی با این عوارض به شما کمک میکند در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، بهموقع برای درمان اقدام کنید.
۱. درد، تورم و خونریزی خفیف
درد خفیف، تورم لثه یا صورت و مقدار کمی خونریزی در ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول پس از جراحی، بخشی از روند طبیعی ترمیم بدن محسوب میشوند. این علائم معمولاً با مصرف داروهای تجویزشده و رعایت توصیههای دندانپزشک طی چند روز کاهش پیدا میکنند.
۲. عفونت اطراف ایمپلنت
اگر بهداشت دهان بهخوبی رعایت نشود یا عوامل خطر مانند مصرف سیگار و بیماریهای لثه وجود داشته باشند، ممکن است بافت اطراف ایمپلنت دچار عفونت شود. قرمزی، تورم، خروج چرک، بوی بد دهان و درد هنگام جویدن از مهمترین علائم این عارضه هستند. تشخیص زودهنگام معمولاً امکان درمان و حفظ ایمپلنت را فراهم میکند.
۳. جوش نخوردن ایمپلنت با استخوان
برای موفقیت درمان، پایه ایمپلنت باید طی چند ماه با استخوان فک جوش بخورد؛ فرآیندی که «اُسیواینتگریشن» (Osseointegration) نام دارد. در برخی موارد، به دلیل کیفیت پایین استخوان، فشار زودهنگام به ایمپلنت، عفونت یا مصرف دخانیات، این اتصال بهدرستی شکل نمیگیرد و ممکن است پایه ایمپلنت لق شود.
۴. آسیب به ساختارهای اطراف
در موارد نادر و معمولاً به دلیل برنامهریزی نامناسب درمان، احتمال آسیب به عصب فک پایین یا سینوس فک بالا وجود دارد. استفاده از تصویربرداری سهبعدی (CBCT) و بررسی دقیق شرایط بیمار، احتمال بروز این عارضه را به حداقل میرساند.
۵. شل شدن یا شکست قطعات پروتزی
گاهی مشکل مربوط به خود پایه ایمپلنت نیست، بلکه پیچ اباتمنت یا روکش دندان شل یا دچار شکستگی میشود. این مشکلات معمولاً بدون خارج کردن ایمپلنت و با تعویض یا تنظیم قطعه آسیبدیده قابل درمان هستند.
نکته مهم: بروز این عوارض به معنای شکست قطعی درمان نیست. در بسیاری از موارد، اگر مشکل در مراحل اولیه تشخیص داده شود، میتوان بدون خارج کردن ایمپلنت، آن را با موفقیت درمان و حفظ کرد. به همین دلیل، در صورت مشاهده علائمی مانند درد رو به افزایش، خروج چرک، تب، لق شدن ایمپلنت یا بیحسی طولانیمدت، لازم است در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه کنید.
تجربه بالینی: در بیمارانی که استخوان فک کافی دارند، ایمپلنت اندواستیل معمولاً اولین انتخاب متخصصان ایمپلنت است؛ زیرا ثبات اولیه بالا و پیشبینیپذیری بیشتری نسبت به روشهای جایگزین دارد.
قیمت ایمپلنت اندواستیل
قیمت ایمپلنت های اندواستیل می تواند با توجه به نوع ایمپلنت، شرایط بیمار، مشکلات لثه، اقدامات جانبی برای درمان و … متفاوت باشد.
مراقبت پس از ایمپلنت اندواستیل
مراقبت های بعد از ایمپلنت اندواستیل به اندازه روند درمان می توان در تعیین نتیجه تاثیرگذار باشد. از مهم ترین اقدامات مراقبتی پس از ایمپلنت دندان می توان به موارد زیر اشاره داشت.
- کنترل خونریزی با استفاده از کمپرس سرد
- پرهیز از مصرف غذاهای سفت
- استفاده مرتب از داروهای تجویز شده
- کاهش فعالیت های بدنی به ویژه تمرینات ورزشی
- عدم استفاده از نی برای نوشیدن به ویژه در 24 ساعت ابتدایی پس از کاشت ایمپلنت
- استفاده از نخ دندان و مسواک به شیوه آموزش داده شده توسط دندان پزشک
- مشورت با پزشک در صورت بروز تورم بعد از 3 روز، اختلال در صحبت کردن و باز کردن دهان، درد شدید دندان، لقی دندان، بوی بد دهان، ترشح عفونت و ایجاد فاصله میان دندان ها
مزایای ایمپلنت اندواستیل
| مزیت | توضیح |
|---|---|
| موفقیت بالا | بیش از 95٪ در مطالعات بلندمدت |
| ثبات زیاد | اتصال مستقیم با استخوان |
| دوام طولانی | در صورت مراقبت بیش از 20 سال |
| مناسب اکثر بیماران | رایجترین روش درمان |
معایب ایمپلنت اندواستیل
- نیاز به حجم کافی استخوان
- احتمال نیاز به پیوند استخوان
- طولانی بودن دوره Osseointegration
- جراحی تهاجمیتر نسبت به برخی روشها
کاندیدای مناسب ایمپلنت اندواستیل
ایمپلنت اندواستیل روشی تهاجمی بوده و افرادی که شرایط زیر را دارند نباید از آن استفاده نمایند.
- افرادی که هنوز رشد استخوان فک آن ها تکمیل نشده است. (مانند نوجوانان)
- کسانی که دچار بیماری و التهاب لثه و یا پریودنتیت هستند.
- افراد سیگاری
- بیماران دیابتی
- افرادی که فشار خون بالا یا پوکی استخوان دارند.
- کسانی که حجم استخوان فک آن ها کم است.
تفاوت ایمپلنت اندواستیل با ایمپلنت سابپریواستیل
ایمپلنت اندواستیل با ایمپلنت سابپریواستیل از ایمن ترین ایمپلنت های دندانی هستند که در اکثر دندان پزشکی ها مورد استفاده قرار می گیرند. بنابراین پیش از اقدام برای کاشت دندان بهتر است تفاوت های این دو نوع ایمپلنت را بررسی کنید.
| ایمپلنت اندواستیل | ایمپلنت سابپریواستیل |
| در استخوان فک قرار می گیرد. دارای ساختار پشتیبان است. برای یک یا چند روکش جاساز می شود. | روی استخوان فک قرار می گیرد. به استخوان وصل می شود. برای نصب یک روکش مناسب است. |
چه کسانی بهترین کاندید برای ایمپلنت اندواستیل هستند؟
ایمپلنت اندواستیل برای همه افراد مناسب نیست، اما در بیشتر بیمارانی که شرایط دهان و استخوان فک مطلوبی دارند، بهترین انتخاب محسوب میشود. معمولاً افرادی که یک یا چند دندان خود را از دست دادهاند و از سلامت عمومی مناسبی برخوردار هستند، میتوانند نتایج بسیار خوبی از این روش درمانی دریافت کنند.
به طور کلی، بهترین کاندیدهای ایمپلنت اندواستیل عبارتاند از:
- افرادی که رشد استخوان فک آنها کامل شده است.
- بیمارانی که حجم و تراکم استخوان کافی دارند.
- افرادی که بهداشت دهان و دندان را بهخوبی رعایت میکنند.
- افرادی که بیماریهای زمینهای آنها مانند دیابت تحت کنترل است.
- افرادی که سیگار مصرف نمیکنند یا حاضر به ترک آن در دوره درمان هستند.
البته حتی در صورت کمبود استخوان نیز ممکن است با انجام درمانهایی مانند پیوند استخوان یا سینوس لیفت، امکان کاشت ایمپلنت اندواستیل فراهم شود.
چه کسانی نباید ایمپلنت اندواستیل انجام دهند؟
برخی شرایط میتوانند احتمال شکست درمان را افزایش دهند یا نیاز به درمانهای تکمیلی قبل از کاشت ایمپلنت ایجاد کنند. به همین دلیل، تصمیم نهایی پس از معاینه تخصصی، تصویربرداری سهبعدی (CBCT) و بررسی وضعیت سلامت بیمار گرفته میشود.
در شرایط زیر معمولاً انجام ایمپلنت به تعویق میافتد یا نیاز به درمان اولیه وجود دارد:
- نوجوانانی که رشد استخوان فک آنها کامل نشده است.
- افراد مبتلا به بیماری فعال لثه یا عفونت دهان.
- بیماران دارای دیابت کنترلنشده.
- افراد سیگاری با مصرف زیاد دخانیات.
- بیمارانی که تراکم استخوان بسیار کمی دارند.
- افرادی که برخی داروهای مؤثر بر متابولیسم استخوان مصرف میکنند.
وجود این شرایط به معنای غیرممکن بودن درمان نیست، اما ممکن است نیاز به برنامه درمانی اختصاصی داشته باشد.
میزان موفقیت ایمپلنت اندواستیل چقدر است؟
ایمپلنت اندواستیل یکی از موفقترین درمانهای جایگزینی دندان از دست رفته محسوب میشود. مطالعات علمی نشان دادهاند که در صورت انتخاب صحیح بیمار، رعایت اصول جراحی و مراقبت مناسب، میزان موفقیت این نوع ایمپلنت معمولاً بین ۹۵ تا ۹۸ درصد است.
عواملی مانند رعایت بهداشت دهان، مراجعات منظم به دندانپزشک، کیفیت استخوان فک و ترک مصرف دخانیات، نقش مهمی در حفظ این میزان موفقیت در بلندمدت دارند.
عمر ایمپلنت اندواستیل چقدر است؟
ایمپلنت اندواستیل برای استفاده طولانیمدت طراحی شده است و در صورت مراقبت صحیح میتواند بیش از ۲۰ سال و در بسیاری از بیماران حتی تا پایان عمر عملکرد مناسبی داشته باشد.
برای افزایش طول عمر ایمپلنت توصیه میشود:
- بهداشت دهان و دندان بهطور منظم رعایت شود.
- جرمگیری و معاینات دورهای انجام شود.
- از وارد شدن فشار بیش از حد ناشی از دندانقروچه جلوگیری شود.
- مصرف دخانیات کاهش یابد یا ترک شود.
آیا کاشت ایمپلنت اندواستیل درد دارد؟
عمل جراحی ایمپلنت اندواستیل تحت بیحسی موضعی انجام میشود و بیمار معمولاً هنگام جراحی دردی احساس نمیکند. پس از پایان اثر بیحسی ممکن است درد خفیف تا متوسط، تورم یا حساسیت در ناحیه جراحی ایجاد شود که معمولاً طی چند روز با داروهای تجویزشده کنترل میشود.
در صورتی که درد پس از چند روز شدت پیدا کند یا همراه با تب، ترشح چرک یا خونریزی شدید باشد، لازم است بیمار در اولین فرصت توسط دندانپزشک معاینه شود.
چه زمانی ایمپلنت اندواستیل بهترین انتخاب است؟
ایمپلنت اندواستیل زمانی بهترین گزینه درمانی محسوب میشود که بیمار از استخوان فک کافی برخوردار باشد و امکان قرار دادن پایه ایمپلنت داخل استخوان وجود داشته باشد. به همین دلیل، امروزه این روش رایجترین نوع ایمپلنت دندانی در سراسر جهان است.
در مقابل، اگر بیمار دچار تحلیل شدید استخوان باشد و امکان پیوند استخوان نیز وجود نداشته باشد، ممکن است دندانپزشک روشهای دیگری مانند ایمپلنت سابپریواستیل یا زیگوماتیک را پیشنهاد کند. انتخاب نهایی همیشه پس از معاینه بالینی و بررسی تصاویر رادیوگرافی انجام میشود.
سوالات متداول
پروسه تکمیل فرآیند ایمپلنت با توجه به شرایط بیمار از شش ماه تا هشت ماه متغیر است.
ایمپلنت های اندواستیل بسیار مقاوم بوده و به عنوان دندان مصنوعی دائمی شناخته می شوند.
این موضوع کاملا وابسته به شرایط درمان است. به طور مثال اگر در اثر تصادف دندانی را از دست بدهید، می توانید برای ایمپلنت از بیمه استفاده کنید.
منابع:
www.deserthillsdental.com
www.verywellhealth.com
www.arthurglosmandds.com
www.glenperio.com
ITI Treatment Guide
European Association for Osseointegration (EAO)
PubMed
International Journal of Oral & Maxillofacial Implants
