ایمپلنت ساب پریوستئال از انواع ایمپلنت های دندانی است که به راحتی می تواند از چند دندان مصنوعی به طور همزمان پشتیبانی کند. معمولا زمانی که استخوان فک قادر به ساپورت ایمپلنت های معمولی نباشد، دندانپزشک استفاده از آن را پیشنهاد می دهد. ایمپلنت های ساب پریوستئال بدنه ای فلزی دارند و به طور اختصاصی و با توجه به فک بیمار ساخته می شوند. لازم است بدانید که این نوع از ایمپلنت ها می توانند به صورت ثابت و یا متحرک طراحی شده و روی استخوان فک قرار بگیرند. در ادامه شما را با هر آنچه لازم است در رابطه با ایمپلنت ساب پریوستئال بدانید آشنا خواهیم کرد.
ایمپلنت سابپریوستئال امروزه درمان روتین برای بیشتر بیماران محسوب نمیشود. این روش معمولاً زمانی مطرح میشود که بیمار دچار تحلیل شدید استخوان فک باشد و انجام ایمپلنت اندواستئال یا پیوند استخوان برای او مناسب نباشد. تصمیم نهایی باید پس از بررسی تصاویر CBCT و معاینه توسط جراح فک و صورت یا متخصص ایمپلنت گرفته شود.
ساب پریوستئال چیست
ساب پریوستئال نوعی ایمپلنت دندان است که به طور مستقیم روی استخوان فک قرار می گیرد. این ایمپلنت می تواند به طور همزمان از چند دندان مصنوعی پشتیبانی کند. نکته قابل توجه این است که ایمپلنت های ساب پریوستئال با توجه به شرایط فک بیماران به طور اختصاصی برای آن ها ساخته می شوند. زمانی که چهارچوب پایه ایمپلنت روی استخوان فک قرار می گیرد تعدادی پیچ ریز داخل فک فرو می روند تا جای ایمپلنت را فیکس نمایند.
ساب پریوستئال کجاست
برخلاف ایمپلنتهای معمولی که پایه داخل استخوان فک قرار میگیرد، در ایمپلنت سابپریوستئال یک فریم فلزی سفارشی روی سطح استخوان و در زیر بافت لثه قرار میگیرد. پس از ترمیم لثه، پایههای فلزی از لثه خارج شده و پروتز روی آنها نصب میشود.
بیسال ایمپلنت چیست
بیسال ایمپلنت با سابپریوستئال تفاوت دارد و تنها به عنوان یکی از گزینههای درمانی برای بیماران دارای تحلیل شدید استخوان مطرح میشود. انتخاب بین این روشها به شرایط استخوان، وضعیت سلامت بیمار و نظر جراح بستگی دارد. بیسال ایمپلنت یکی از نوینترین روشهای کاشت دندان برای افرادی است که دچار تحلیل شدید استخوان فک شدهاند. این نوع ایمپلنت به طور مستقیم روی استخوان فک قرار گرفته و فرآیند ساخت و قرارگیری آن بسیار تخصصی و پیچیده است. با این وجود تمامی افرادی که دچار افتادگی سینوس و یا تحلیل استخوان فک شده اند، میتوانند از این روش استفاده کنند. برای نصب این ایمپلنت پایه اصلی در بخش مقاوم استخوان یا همان کورتیکال فک قرار داده می شود و سپس پروتز روی آن فیکس میشود.
تفاوت ایمپلنت ساب پریوستئال با سایر ایمپلنتها
ایمپلنت دندان ساب پریوستئال کاملا متفاوت از سایر ایمپلنت های سنتی می باشد. بنابراین پیش از کاشت ایمپلنت بهتر است این تفاوت ها را به درستی بشناسید و مناسب ترین ایمپلنت را انتخاب نمایید.
ایمپلنت ساب پریوستئال
این ایمپلنت دندان ریز لثه و روی استخوان فک قرار می گیرد. پایه ساب پریوستئال می تواند از یک یا چند دندان مصنوعی پشتیبانی کند. از طرفی این نوع ایمپلنت برای افرادی مناسب است که تراکم استخوان کمی دارند.
سایر ایمپلنتها
سایر ایمپلنت های دندانی درون استخوان فک نصب می شوند و پایه آن ها به صورت پیچ داخل فک قرار می گیرد. کسانی که از این نوع ایمپلنت ها استفاده می نمایند باید تراکم استخوان کافی داشته باشند.
| ویژگی | ایمپلنت سابپریوستئال | ایمپلنت اندواستئال (سنتی) |
|---|---|---|
| تکیهگاه و ساختار | فریم فلزی سفارشی که روی استخوان فک و زیر لثه قرار میگیرد. | پایههای پیچمانند که مستقیماً داخل استخوان فک قرار میگیرند. |
| تراکم استخوان مورد نیاز | مناسب برای تحلیل شدید استخوان؛ معمولاً بدون نیاز به پیوند استخوان گسترده. | نیازمند حجم و تراکم کافی استخوان یا انجام پیوند استخوان در صورت کمبود. |
| محل قرارگیری | روی استخوان و زیر بافت لثه | داخل استخوان فک |
| فرآیند ساخت | کاملاً سفارشی و مبتنی بر تصویربرداری سهبعدی (CBCT، CAD/CAM و پرینت سهبعدی). | ایمپلنتهای استاندارد با اندازههای مختلف که متناسب با شرایط بیمار انتخاب میشوند. |
| هزینه | معمولاً بیشتر، به دلیل طراحی و ساخت اختصاصی. | معمولاً کمتر، مگر اینکه نیاز به پیوند استخوان یا درمانهای تکمیلی وجود داشته باشد. |
| میزان موفقیت | در مطالعات جدید، میزان موفقیت کوتاهمدت بالا گزارش شده است؛ اما شواهد بلندمدت محدودتر است. | دارای نرخ موفقیت بسیار بالا و شواهد بلندمدت گسترده در مطالعات بالینی. (PMC) |
| طول عمر تقریبی | بهطور متوسط حدود ۱۰ تا ۱۵ سال و وابسته به شرایط بیمار و مراقبتها. | در بسیاری از بیماران بیش از ۱۵ تا ۲۵ سال و در صورت مراقبت مناسب حتی بیشتر. (sciencedirect.com) |
| نیاز به پیوند استخوان | در بسیاری از بیماران خیر. | در صورت کمبود استخوان معمولاً بله. |
| مدت درمان | معمولاً کوتاهتر، زیرا اغلب نیازی به پیوند استخوان ندارد. | در صورت نیاز به پیوند استخوان، درمان ممکن است چندین ماه طول بکشد. |
| پیچیدگی جراحی | بالا؛ نیازمند طراحی دیجیتال و مهارت زیاد جراح است. | استانداردتر و رایجتر؛ بسته به شرایط بیمار از پیچیدگی کم تا متوسط برخوردار است. |
| موارد کاربرد | بیماران دارای تحلیل شدید استخوان که کاندید مناسبی برای ایمپلنت معمولی یا پیوند استخوان نیستند. | انتخاب استاندارد برای اکثر بیماران دارای حجم استخوان کافی. |
| میزان شواهد علمی | شواهد رو به افزایش است، اما مطالعات بلندمدت و با حجم نمونه بالا هنوز محدود هستند. | بیشترین حجم مطالعات و قویترین شواهد علمی در میان انواع ایمپلنتهای دندانی را دارد. (PubMed) |
آبسه ساب پریوستئال
هنگامی که در قسمت زیرین بافت پریوستئوم چرک و عفونت جمع شود بیمار با آبسه ساب پریوستئال مواجه خواهد شد. این عارضه یکی از جدیترین و نادرترین عوارض کاشت ایمپلنت دندان سابپریوستئال است. این عفونت و تجمع چرک معمولاً به دلیل نفوذ باکتریها به فضاهای زیر لثه در طول جراحی یا پس از آن، عدم رعایت کامل پروتکلهای استریلیزاسیون محیطی، یا ضعف در مراقبتهای بهداشتی پس از عمل توسط بیمار رخ میدهد. بنابراین، در صورت مشاهده علائمی مانند تب، تورم غیرعادی، درد شدید و مداوم یا ترشحات چرکی، مراجعه فوری به جراح برای تخلیه آبسه و تجویز آنتیبیوتیک الزامی است.
کاربرد ایمپلنت ساب پریوستئال
استفاده از ایمپلنت ساب پریوستئال به افرادی توصیه می شود که نمی توانند از ایمپلنت اندوستئال استفاده کنند. به طور کلی موارد زیر از مهم ترین کاربردهای این ایمپلنت هستند:
- زمانی که بیمار با کمبود و تحلیل شدید استخوان فک مواجه باشد.
- اگر شرایط فرد به گونه ای است که نمی تواند شرایط جراحی را تحمل کند و یا دچار حساسیت است.
- هنگامی که متقاضی ایمپلنت دندان پیوند استخوان ناموفق داشته باشد و یا نتواند برای پیوند استخوان اقدام نماید.
- اگر به هر دلیلی بیمار قادر به استفاده از روش های سنتی ایمپلنت نیست.
قیمت ساب پریوستئال
روند ساخت و استفاده از ایمپلنت ساب پریوستئال بسیار پیچیده تر از سایر ایمپلنت های دندانی است. به همین دلیل هزینه استفاده از آن نیز می تواند گران تر از دیگر ایمپلنت ها باشد. با این وجود عوامل دیگری نیز وجود دارند که در تعیین قیمت ساب پریوستئال تاثیر می گذارند. برخی از این عوامل شامل پیچیدگی جراحی، تخصص و تجربه جراح، موقعیت جغرافیایی، آماده سازی لثه و … می شوند.
مزایای ایمپلنت ساب پریوستئال
از مهم ترین مزایای استفاده از ایمپلنت ساب پریوستئال می توان به موارد زیر اشاره داشت.
عدم نیاز به پیوند استخوان
عدم نیاز به پیوند استخوان از اصلی ترین مزایای این ایمپلنت دندان است. بنابراین تمامی افرادی که حجم استخوان فک آن ها کافی نیست، می توانند از این روش استفاده کنند.
جراحی کم تهاجمی تر
اگرچه قرار دادن فریم سابپریوستئال نیازمند جراحی ظریف لثه است، اما از آنجا که بیمار را از جراحیهای سنگین، چندمرحلهای و طولانیمدت «پیوند استخوان» و «لیفت سینوس» بینیاز میکند، در کل فرآیند درمانی کوتاهتر و کمدردسرتری را نسبت به روشهای سنتیِ توام با پیوند استخوان رقم میزند.
تسریع روند نصب
روند نصب ساب پریوستئال بسیار سریع تر از سایر ایمپلنت هاست و بیمار پس از مدت کوتاه تری می تواند به نتیجه دلخواه خود دست پیدا کند.
چه کسانی کاندید مناسب ایمپلنت ساب پریوستئال هستند؟
- افراد دارای تحلیل شدید استخوان
- بیمارانی که امکان پیوند استخوان ندارند
- سالمندان با تحلیل شدید فک
- افرادی که چندین درمان ناموفق ایمپلنت داشتهاند
- بیمارانی که شرایط پزشکی آنها اجازه درمانهای طولانی را نمیدهد (در صورت تأیید پزشک)
چه کسانی گزینه مناسبی برای ایمپلنت سابپریوستئال نیستند؟
مواردی مانند:
- عفونت فعال لثه
- عدم کنترل بیماریهای سیستمیک
- بهداشت ضعیف دهان
- مصرف شدید سیگار
- افرادی که امکان انجام ایمپلنت معمولی را دارند
محدودیتهای استفاده از ایمپلنت ساب پریوستئال
نباید فراموش کنید که استفاده از ایمپلنت ساب پریوستئال با محدودیت هایی نیز همراه است که نمی توان آن ها را نادیده گرفت. این محدودیت ها عبارتند از:
- برای استفاده از ساب پریوستئال به تخصص و مهارت بالای جراح نیاز است.
- در صورت عدم مراقبت درست پس از ایمپلنت دندان خطر عفونت بالا می رود.
- عمر مفید ایمپلنت های ساب پریوستئال کمتر از ایمپلنت های اندوستئال است.
فرآیند نصب ایمپلنت ساب پریوستئال
نصب ایمپلنت ساب پریوستئال روند نسبتا سریعی دارد اما همین مراحل کوتاه باید با دقت و مهارت بسیار بالایی انجام شود.
۱. مشاوره اولیه
در اولین مرحله از درمان دندانپزشک شرایط بیمار و استخوان فک او را ارزیابی می کند. سپس با توجه به تصاویر سه بعدی و سابقه پزشکی بیمار تشخیص می دهد که آیا کاندید استفاده از این نوع ایمپلنت دندان است یا خیر؟
۲. ساخت پایه ایمپلنت دندان
در صورت تایید جراح با کمک تصاویر سی تی اسکن یک قالب کاملا دقیق از فک متقاضی ایمپلنت دندان ساخته می شود. امروزه این قالبها با تکنولوژی CAD/CAM و پرینت سهبعدی دیجیتال از روی سیتیاسکن (CBCT) ساخته میشوند.
۳. نصب پایه
زمانی که پایه سفارشی ساخته شد جراح با کمک بی حسی موضعی بافت لثه را بلند می کند تا به استخوان فک برسد. پس از آن قالب ساخته شده را روی استخوان فیکس می نماید.
۴. بستن بافت لثه
بعد از نصب قالب ایمپلنت ساب پریوستئال جراح بافت لثه را به جای خود برمی گرداند و به دقت آن را بخیه می زند.
۵. قرار دادن پروتز
هنگامی که بافت لثه به طور کامل بهبود پیدا کرد جراح پروتز دندانی را روی پایه ها نصب می کند.
۶. مراقبت در دوران بهبودی
رعایت نکات مراقبتی پس از ایمپلنت دندان می تواند نقش موثری در جلوگیری از عفونت داشته باشد. بنابراین باید تا زمان اعلام شده توسط جراح تمامی توصیه او را رعایت کنید.
ایمپلنت ساب پریوستئال چقدر عمر میکند
عمر ایمپلنت ساب پریوستئال به عوامل مختلفی بستگی دارد. مهارت و تجربه دندانپزشک نیز از جمله عوامل موثر بر طول عمر این ایمپلنت است. با این وجود عمر متوسط ایمپلنت های ساب پریوستئال معمولا ۱۰ الی ۱۵ سال است. طول عمر اعلامشده میانگین گزارششده در مطالعات است و تضمینشده نیست. رعایت بهداشت دهان، سلامت عمومی بیمار، طراحی صحیح پروتز و مراجعات منظم میتوانند نقش مهمی در افزایش ماندگاری درمان داشته باشند.
سوالات متداول
بیمارانی که به دلایل مختلف دچار بیماری پریودنتال شده اند و یا استخوان فک آن ها نازک شده و تحلیل رفته است.
مدت ساخت این ایمپلنت با توجه به پیچیدگی آن می تواند یک هفته تا 10 روز طول بکشد.
پایه ساب پریوستئال معمولا از تیتانیوم درجه 1 ساخته می شود.
منابع:
pmc.ncbi.nlm.nih.gov
www.institutomaxilofacial.com
fjsharif.com
جمعبندی
ایمپلنت سابپریوستئال یک روش تخصصی برای بیمارانی است که به دلیل تحلیل شدید استخوان امکان استفاده از ایمپلنتهای معمولی را ندارند. اگرچه امروزه این روش نسبت به گذشته کمتر استفاده میشود، اما در برخی بیماران میتواند جایگزین مناسبی برای پیوند استخوان یا سایر درمانهای پیچیده باشد. انتخاب بین ایمپلنت سابپریوستئال، اندواستئال، بیسال یا سایر روشهای بازسازی دندان باید پس از بررسی دقیق شرایط استخوان فک، تصاویر CBCT و ارزیابی کامل توسط متخصص انجام شود.
