سلامت دهان و دندان ارتباط مستقیمی با سلامت عمومی بدن دارد. دهان ما پر از میکروبها است که بیشتر آنها بیضرر هستند، اما دهان ورودی دستگاه گوارش و تنفسی نیز محسوب میشود. در صورت عدم رعایت بهداشت مناسب، میکروبها میتوانند به سطحی برسند که منجر به عفونتهایی مانند پوسیدگی دندان و بیماری لثه شوند.
بیماریهای دهان و دندان، بهویژه التهاب و عفونتهای دهانی، میتوانند از طریق جریان خون به سایر اندامها منتقل شده و باعث التهاب دهان شوند. مطالعات نشان دادهاند که بیماریهای دهان میتوانند خطر ابتلا به موارد زیر را افزایش دهند:
پوسیدگی دندان (Dental Caries) شایعترین بیماری دهان در جهان، پوسیدگی دندان (حفره دندانی) است. این مشکل زمانی رخ میدهد که باکتریهای چسبناکی به نام پلاک روی دندانها تجمع مییابند و قندهای موجود در غذا و نوشیدنیها را به اسید تبدیل میکنند. این اسید به تدریج مینای سخت بیرونی دندان را از بین میبرد و منجر به ایجاد حفره میشود. پوسیدگی دندان یکی از پرمراجعهترین علل مراجعه به دندانپزشکان است.
بیماریهای لثه (Periodontal Diseases)، بافتهای اطراف و نگهدارنده دندانها را تحت تأثیر قرار میدهند. این بیماریها اغلب به دلیل تجمع پلاکهای باکتریایی چسبناک در زیر خط لثه ایجاد میشوند.
ژنژیویت (Gingivitis/التهاب لثه): شکل خفیفتر بیماری لثه است که با علائمی مانند قرمزی، تورم، حساسیت لثهها و خونریزی هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن همراه است. این مرحله در صورت تشخیص و درمان بهموقع، کاملاً قابل برگشت است.
پریودنتیت (Periodontitis): شکل پیشرفتهتر التهاب لثه است. اگر ژنژیویت درمان نشود، ممکن است منجر به از دست رفتن استخوان نگهدارنده دندان شود و دندانها لق یا جابجا گردند. پریودنتیت در مراحل پیشرفته میتواند منجر به از دست دادن دندان شود. تحقیقات نشان دادهاند که سیگار کشیدن یک عامل خطر برای پریودنتیت است.
از دست دادن کامل دندان (Edentulism) از دست دادن دندان معمولاً نتیجه نهایی سابقه طولانی بیماریهای دهانی، بهخصوص پوسیدگی پیشرفته و پریودنتیت شدید، یا ضربه است.
علاوه بر بیماریهای اصلی، مشکلات متعددی سلامت دهان را تهدید میکنند:
بیشتر بیماریهای دهانی، عوامل خطر مشترکی با سایر بیماریهای غیرواگیر (NCDs) دارند. دلایل اصلی بروز این مشکلات عبارتند از:
پیشگیری از بیماریهای دهان نیاز به رعایت اصول بهداشتی و تغذیهای دارد. با رعایت این نکات میتوان از نیمی از شایعترین بیماریهای دهان و دندان پیشگیری کرد.
در برخی موارد، اقدام فوری برای حفظ دندان حیاتی است:
در پایان، متخصصین بیماریهای دهان، فک و صورت (Oral Medicine) نقشی محوری در تشخیص و مدیریت جامع انواع تودهها، ضایعات پیشسرطانی، عفونتها، تظاهرات دهانی بیماریهای سیستمیک و اختلالات مفصل فکی دارند. این متخصصان همچنین به بیمارانی که دارای شرایط پزشکی پیچیده (مانند بیماریهای قلبی-عروقی یا سابقه شیمیدرمانی) هستند، مشاوره تخصصی میدهند تا از ایمنی درمانهای دندانپزشکی اطمینان حاصل شود. مراجعه منظم به دندانپزشک (هر ۶ ماه یکبار) بهترین راه برای جلوگیری از مشکلات جدی است، زیرا بسیاری از مشکلات ممکن است در مراحل اولیه بدون علامت باشند
سلامت دهان ورودی دستگاه گوارش و تنفسی است. عفونتها و التهابهای دهانی میتوانند از طریق جریان خون به سایر اندامها منتقل شوند و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی، پنومونی (ذاتالریه)، عوارض بارداری (مانند زایمان زودرس)، و همچنین تشدید بیماریهایی مانند دیابت و سرطانها را افزایش دهند.
پوسیدگی دندان (Dental Caries) که زمانی رخ میدهد که باکتریهای پلاک، قندها را به اسید تبدیل کرده و مینای دندان را از بین میبرند و حفره ایجاد میکنند.
بیماریهای لثه دو مرحله اصلی دارند:
ژنژیویت (Gingivitis): شکل خفیفتر که با قرمزی، تورم و خونریزی لثه همراه است و در صورت تشخیص بهموقع کاملاً قابل برگشت است. پریودنتیت (Periodontitis): شکل پیشرفته که اگر درمان نشود، میتواند باعث از دست رفتن استخوان نگهدارنده دندان، لق شدن و در نهایت از دست دادن دندان شود.
دندان درد میتواند ناشی از آبسه دندان، پوسیدگی، دندان قروچه یا روکش نامناسب باشد. حساسیت به سرما میتواند ناشی از پوسیدگی، فرسایش مینای دندان، بیماری لثه یا ریشههای نمایان شده باشد.
خشکی دهان، کاهش تولید بزاق است که اغلب به دلیل مصرف برخی داروها (مانند ضد افسردگیها) رخ میدهد. بزاق برای تمیزی و ضدعفونی دهان مهم است و کمبود آن خطر پوسیدگی و عفونت را افزایش میدهد.
معمولاً ناشی از رشد باکتریها در دهان، بهداشت ضعیف، باقیمانده غذا، خشکی دهان، بیماری لثه یا استعمال دخانیات است.
دندان قروچه ساییدن دندانها به یکدیگر است که اغلب در خواب رخ میدهد. برای جلوگیری از سردرد، درد فک و آسیب دندانی، استفاده از محافظ شبانه (نایت گارد) توصیه میشود.
آفت دهان (Canker Sores): ضایعات کوچک، کمعمق، غیرواگیر و دردناک در بافت نرم دهان یا لثهها هستند که معمولاً خود به خود بهبود مییابند.
تبخال دهان (Cold Sores): یک عفونت ویروسی (هرپس سیمپلکس) و به شدت واگیردار است که به صورت تاولهای پر از مایع در اطراف لبها یا دهان دیده میشود.
زخمهای غیرقابل التیام بیش از دو هفته، تودهها یا لکههای قرمز/سفید در دهان، یا دشواری در بلع یا حرکت فک. عوامل خطر اصلی آن استعمال دخانیات، مصرف الکل و ویروس HPV هستند.
بهداشت ضعیف دهان و دندان، رژیم غذایی ناسالم (مصرف زیاد قندهای آزاد)، استفاده از تنباکو و الکل، عدم دسترسی کافی به فلوراید و شرایط پزشکی زمینهای مانند دیابت.
مسواک زدن حداقل دو بار در روز (هر بار دو دقیقه) با خمیردندان حاوی فلوراید، و استفاده حداقل یک بار در روز از نخ دندان برای پاک کردن پلاکهای بین دندانها و زیر خط لثه.
دندان را نشویید و ریشه آن را لمس نکنید. دندان را در محلول نمکی استریل یا شیر تازه و سرد نگهداری کرده و هر چه سریعتر به دندانپزشک یا اورژانس دندانپزشکی مراجعه کنید.
ویزیت منظم (هر ۶ ماه یکبار) بهترین راه برای تشخیص زودهنگام مشکلات پنهان، مانند پوسیدگی زیر پرکردگیها یا بیماری لثه، قبل از جدی شدن آنها است.
مرکز ایمپلنت
مجموعه ما با بهرهمندی از برترین متخصصان دندانپزشکی و مجهز بودن به جدیدترین فناوریهای روز، همواره میکوشد تا در تمامی مراحل درمان، بالاترین سطح رضایت بیماران را فراهم سازد.
دسترسی سریع
ارتباط با مرکز