چرا دندان درد می‌گیریم؟ از پوسیدگی و آبسه تا درمان سریع دندان درد

• نوع درد: درد می‌تواند به صورت تیز و ناگهانی، کوبنده (ضربان‌دار)، یا یک درد مبهم و مداوم باشد. درد کوبنده اغلب نشان‌دهنده یک عفونت فعال (مانند آبسه) است.
• حساسیت: دندان ممکن است به محرک‌های حرارتی (سرد یا گرم)، یا غذاها و نوشیدنی‌های شیرین و اسیدی حساس باشد. اگر درد پس از حذف محرک (مانند سرما) برای مدت طولانی باقی بماند، نشان‌دهنده مشکل جدی‌تری است.
• درد هنگام گاز گرفتن: احساس درد هنگام جویدن یا ضربه زدن به دندان.
• علائم عفونت: تورم در لثه یا صورت/فک، تب یا لرز، و ترشحات بدبو یا طعم بد در دهان.

پوسیدگی دندان

شایع‌ترین علت دندان درد در بزرگسالان و کودکان است. باکتری‌هایی که در دهان زندگی می‌کنند، با تجزیه قندها و نشاسته‌ها، اسید تولید کرده و مینای دندان را تخریب می‌کنند و باعث ایجاد حفره می‌شوند.

التهاب پالپ

پالپ بخش مرکزی نرم دندان است که حاوی عصب‌ها و رگ‌های خونی است. پوسیدگی دندان اگر عمیق شود، می‌تواند باکتری‌ها را به پالپ برساند و باعث التهاب پالپ شود.

آبسه دندانی

آبسه دندانی یک عفونت باکتریایی است که در مرکز دندان یا اطراف ریشه ایجاد می‌شود و منجر به تشکیل یک کیسه چرک می‌گردد. آبسه‌ها معمولاً باعث درد شدید و کوبنده می‌شوند. این درد اغلب با درد ناشی از پالپیت برگشت‌ناپذیر شروع شده و می‌تواند بدون درمان به آبسه حاد تبدیل شود.

مشکلات لثه

بیماری لثه که به نام التهاب لثه شناخته می‌شود، می‌تواند باعث قرمزی و حساس شدن لثه‌ها شود و در صورت نادیده گرفتن مسواک زدن و نخ دندان کشیدن، ممکن است خونریزی کنند و بسیار دردناک باشند.

دندان‌های ترک خورده یا شکسته

گاز گرفتن اشتباه یک جسم سخت می‌تواند باعث ترک خوردگی دندان یا پرکردگی شود. این ترک‌ها می‌توانند باعث حساسیت به سرما و گرما شوند.

ترمیم‌های دندانی آسیب‌دیده

پرکردگی‌ها یا روکش‌های شکسته، لق یا آسیب‌دیده می‌توانند دندان را در معرض عفونت یا تحریک قرار دهند.

دندان قروچه یا فشار دادن دندان‌ها

حرکات تکراری مانند دندان قروچه کردن در طول خواب یا بیداری (ناشی از استرس یا اختلالات خواب) می‌تواند مینای دندان را ساییده و باعث درد شود. فشار بیش از حد جویدن، مانند زمانی که یک پرکردگی جدید بیش از حد بلند است، می‌تواند باعث درد شود. آلوئولیت که معمولاً به عنوان حفره خشک شناخته می‌شود، عارضه‌ای پس از کشیدن دندان است که در آن لخته خون از بین رفته و استخوان را در معرض محیط دهان قرار می‌دهد. این وضعیت باعث درد گنگ، آزاردهنده و کوبنده می‌شود که معمولاً ۲ تا ۴ روز پس از کشیدن دندان شروع می‌شود.

حساسیت دندانی

حساسیت دندانی درد تیز و کوتاه‌مدتی است که در پاسخ به محرک‌های حرارتی (سرد یا گرم)، شیرین یا اسیدی رخ می‌دهد. این حالت زمانی ایجاد می‌شود که مینای دندان فرسوده شده باشد یا عقب‌نشینی لثه رخ داده باشد، که باعث می‌شود عاج دندان (لایه میانی) در معرض محرک‌ها قرار گیرد.

• پر کردن: اگر علت، پوسیدگی کوچک یا شکستگی جزئی باشد، دندانپزشک پوسیدگی را برداشته و محل حفره را پر می‌کند.
• درمان ریشه: اگر باکتری‌ها به پالپ دندان نفوذ کرده و التهاب برگشت‌ناپذیر یا عفونت (آبسه) ایجاد شده باشد، درمان ریشه برای حذف اعصاب، رگ‌های خونی و بافت عفونی‌شده از داخل دندان انجام می‌شود.
• روکش دندان: برای شکستگی‌های بزرگتر یا دندان‌هایی که پس از عصب‌کشی ضعیف شده‌اند، روکش روی دندان قرار داده می‌شود تا آن را تقویت و محافظت کند.
• کشیدن دندان: اگر دندان به شدت آسیب دیده باشد یا حفظ آن امکان‌پذیر نباشد (مانند ترک‌هایی که به ریشه نفوذ کرده‌اند)، دندان کشیده می‌شود. همچنین، دندان عقل نهفته‌ای که باعث پری‌کورونیت مکرر می‌شود، ممکن است نیاز به کشیدن داشته باشد.
• تخلیه آبسه: در صورت وجود آبسه (تجمع چرک)، دندانپزشک باید چرک را تخلیه کند. این کار می‌تواند از طریق سوراخ کردن پالپ دندان (درمان ریشه) یا ایجاد یک برش کوچک در بافت‌های نرم روی آبسه انجام شود.
• آنتی‌بیوتیک: تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها (مانند آموکسی‌سیلین) معمولاً تنها در صورتی ضروری است که عفونت به صورت سیستمیک گسترش یافته باشد (تب بالا یا تورم شدید فک/صورت). توجه داشته باشید که آنتی‌بیوتیک‌ها فقط عفونت را سرکوب می‌کنند و درمان ریشه یا کشیدن دندان برای رفع ریشه مشکل، ضروری است.

• درد شدید: دندان دردی که با داروهای مسکن بدون نسخه تسکین نمی‌یابد.
• عفونت گسترده: همراه بودن دندان درد با تب بالا یا لرز تب می‌تواند نشانه عفونت بیشتری باشد.
• تورم: تورم در صورت، فک، یا قرمزی و تورم شدید لثه.
• مشکل در عملکرد: دردی که باز کردن دهان را دشوار می‌کند یا مشکل در بلعیدن یا تنفس. (در صورت مشکل در بلع یا تنفس، باید مستقیماً به اورژانس بیمارستان مراجعه شود).
• پس از کشیدن دندان: درد بسیار شدید که دو یا سه روز پس از کشیدن دندان رخ می‌دهد.

• بهداشت دهان و دندان: دندان‌های خود را دو بار در روز و هر بار به مدت حدود ۲ دقیقه با خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنید. فلوراید به ترمیم مینای دندان کمک می‌کند.
• نخ دندان: روزانه از نخ دندان یا برس بین دندانی استفاده کنید تا ذرات غذا، پلاک و مواد زائد از بین دندان‌ها پاک شوند.
• تغذیه: مصرف غذاها و نوشیدنی‌های حاوی قندهای تصفیه‌شده را کاهش دهید و آن‌ها را تنها به عنوان یک درمان گاه به گاه و در زمان وعده‌های غذایی میل کنید.
• معاینات منظم: حداقل سالی دو بار یا طبق توصیه دندانپزشک، برای معاینه و جرم‌گیری حرفه‌ای مراجعه کنید تا مشکلات در مراحل اولیه تشخیص داده و درمان شوند.
• محافظ دندان: در ورزش‌های تماسی از محافظ دندان (Mouthguard) استفاده کنید تا از آسیب‌های دندانی جلوگیری شود.
• ترک سیگار: سیگار کشیدن می‌تواند برخی مشکلات دندانی را بدتر کند.