روکش PFM چیست؟
روکش دندان (PFM (Porcelain-Fused-to-Metal نوعی روکش دندانی است که از ترکیب فلز و سرامیک (پرسلن) ساخته میشود.
این روکش یک کلاهک توخالی (تاج مصنوعی) است که روی دندان طبیعی تراشیده شده قرار میگیرد تا از آن محافظت کرده، استحکام آن را بازگرداند و ظاهر طبیعی و زیبایی به آن ببخشد. این روکشها به دلیل دوام و زیبایی، سالهاست که مورد توجه دندانپزشکان و بیماران قرار دارند.
ساختار و مواد تشکیلدهنده
روکشهای PFM از دو لایه اصلی تشکیل شدهاند:
- لایه داخلی (هسته فلزی): این بخش روی دندان قرار میگیرد و از فلز یا آلیاژهای فلزی قوی ساخته میشود. این فلزات، که شامل آلیاژهایی مانند نیکل-کروم، کبالت-کروم، تیتانیوم، یا طلا هستند، استحکام و مقاومت لازم را در برابر نیروهای جویدن فراهم میکنند. پلاتین نیز یکی از آلیاژهای بادوامی است که در ساختار داخلی به کار میرود.
- لایه خارجی (پوشش پرسلن): این لایه از جنس سرامیک (پرسلن یا چینی) است و ظاهر طبیعی و زیبایی دندان را تأمین میکند. پرسلن باید از نظر رنگ، ارتفاع و ابعاد به درستی ساخته شود تا با دندانهای کناری هماهنگ و تراز باشد. این لایه بیرونی میتواند با رنگ دندانهای طبیعی همرنگ شود و نور را به همان شکلی که مینای دندان طبیعی منعکس میکند، بازتاب دهد.
انواع روکش PFM بر اساس جنس فلز پایه
روکشهای PFM بسته به نوع آلیاژ فلزی بهکاررفته در هسته داخلی به چند دسته تقسیم میشوند:
- روکش PFM با فلز پایه معمولی: این نوع روکش از آلیاژهایی مانند نیکل-کروم یا کبالت-کروم ساخته میشود. این روکشها استحکام بالایی دارند و از نظر هزینه مقرون به صرفهتر هستند. با این حال، ممکن است در برخی افراد (بهویژه به نیکل) حساسیت یا واکنش آلرژیک ایجاد کنند و بهمرور زمان باعث ایجاد خط تیره در لبه لثه شوند.
- روکش PFM با فلز پایه گرانبها: در ساختار این روکشها از آلیاژهای گرانبهایی مانند طلا، پلاتین، یا پالادیوم استفاده میشود. این نوع روکشها سازگاری زیستی بالاتری با بافت لثه دارند و احتمال واکنشهای آلرژیک را کاهش میدهند. همچنین در برابر زنگزدگی و اکسیداسیون مقاومتر هستند و خط سیاه در لبه لثه کمتر دیده میشود. البته این روکشها گرانترین نوع PFM محسوب میشوند.
- روکش PFM با فلز پایه نیمهگرانبها: این نوع روکش ترکیبی از فلزات پایه و مقدار مشخصی از فلزات گرانبها مانند طلا یا پالادیوم است. این گزینه یک انتخاب متعادل بین هزینه و کیفیت محسوب میشود و خواص زیستی بهتری نسبت به فلزات پایه معمولی دارد.
- روکش پی اف ام با آلیاژ تیتانیوم: تیتانیوم به دلیل سازگاری بالا با بدن، مقاومت زیاد و وزن سبک در ساخت هسته استفاده میشود و دوام بیشتری نسبت به فلزات پایه دارد.
مراحل نصب روکش PFM
فرایند نصب روکش PFM معمولاً در طی ۳ مرحله اصلی انجام میشود:
- معاینه و آمادهسازی دندان:دندانپزشک وضعیت دندان را بررسی کرده و مشکلات احتمالی مانند پوسیدگی یا نیاز به عصبکشیو ترمیم را برطرف میکند. برای روکش کردن، دندان را در حد 2 الی 3 میلیمتر تراش میدهند، اگرچه روکشهای PFM نیاز بیشتری به تراش دارند.
- قالبگیری و ساخت روکش:پس از آمادهسازی، قالبگیری یا اسکن دیجیتال از دندان انجام شده و به لابراتوار ارسال میشود. ساخت روکش در لابراتوار که شامل ساخت هسته فلزی و سپس اعمال و پخت لایه پرسلن است، ممکن است بین ۷ تا ۱۴ روز طول بکشد. در این فاصله، روکش موقت روی دندان قرار داده میشود.
- نصب نهایی روکش:روکش PFM ساخته شده روی دندان نصب میشود. دندانپزشک از بیمار میخواهد که دندانها را روی هم فشار دهد تا از مناسب بودن آن اطمینان حاصل شود. اگر روکش نسبت به سایر دندانها بلند باشد، باید تنظیم و کوتاه شود، زیرا این عامل میتواند باعث درد و التهاب در لثهها شود.
مزایا و معایب روکش PFM
هر نوع تکنولوژی دندانپزشکی، از ایمپلنتهای دندانی گرفته تا انواع روکشها، با مزایا و معایب خاص خود همراه است. روکشهای PFM نیز از این قاعده مستثنی نیستند. شناخت دقیق مزایا و معایب این روکشها به شما این امکان را میدهد تا با آگاهی بیشتر، انتخابی مناسب برای سلامت و زیبایی دندانهای خود داشته باشید.
مزیت های روکش PFM
- استحکام و دوام بالا:
به دلیل وجود زیرساخت فلزی قوی، روکشهای PFM مقاومت بسیار خوبی در برابر نیروهای جویدن و گاز گرفتن دارند و احتمال شکستگی آنها نسبت به روکشهای تمام سرامیک کمتر است. این روکشها بسیار بادوام هستند و در صورت مراقبت مناسب میتوانند عمر طولانی (حداقل 15 سال یا بیشتر) داشته باشند.
- مقرون به صرفه بودن:
معمولاً روکشهای PFM در مقایسه با روکشهای تمام سرامیکی (مانند زیرکونیا) از نظر هزینه، گزینهای اقتصادیتر و مناسبتر هستند.
- ظاهر قابل قبول (طبیعی):
به دلیل قابلیت تطابق رنگ روکش با دندان، ظاهر قابل قبولی ایجاد میکند.
- محافظت از دندان:
روکش PFM از دندان آسیبدیده، ضعیف یا تحت درمان محافظت میکند و از آسیب یا پوسیدگی بیشتر آن جلوگیری مینماید.
معایب روکش PFM
- شفافیت کمتر:
ساختار فلزی روکش، مانع انعکاس نور مانند دندان طبیعی میشود. به همین دلیل، روکشهای PFM در مقایسه با روکشهای تمام سرامیک (مانند زیرکونیا) شفافیت کمتری داشته و ظاهری کدرتر دارند.
- نیاز به تراش بیشتر دندان:
برای فراهم کردن فضای کافی جهت قرارگیری لایه فلز و سپس لایه سرامیک، دندانپزشک مجبور است مقدار بیشتری از مینای دندان اصلی را بتراشد. این امر دندان را ضعیفتر کرده و میتواند حساسیت دندانی به سرما و گرما را افزایش دهد.
- التهاب لثه و آلرژی:
افرادی که به فلزات خاص آلرژی دارند، کاندید مناسبی برای روکش PFM نیستند و بهتر است از روکشهای تمام سرامیک استفاده کنند. - تعمیر دشوار:
در صورت شکستگی یا آسیب لایه سرامیکی، تعمیر روکش PFM پیچیده است و اغلب نیاز به تعویض کامل دارد.
تفاوت روکش پی اف ام با روکش زیرکونیا
یکی از سوالات پرتکرار بیماران، تفاوت روکش PFM با روکش زیرکونیا است. هر دو روکش برای ترمیم و زیبایی دندانها استفاده میشوند، اما از نظر مواد، ظاهر، دوام و کاربرد تفاوتهای مهمی دارند.
| ویژگی | روکش PFM (فلز-سرامیک) | روکش زیرکونیا (تمام سرامیک) |
| جنس ساختار | اسکلت فلزی (آلیاژ) با پوشش خارجی سرامیک. | تماماً از اکسید زیرکونیوم (سرامیک بسیار مقاوم). |
| زیبایی و ظاهر | خوب؛ ظاهری شبیه دندان طبیعی دارد. | عالی و طبیعی؛ شفافیت و انتقال نوری بسیار شبیه به مینای دندان طبیعی دارد. |
| خط تیره لثه | بله، احتمال وجود دارد. ممکن است در خط لثه (به خصوص در صورت عقبنشینی لثه) لبه فلزی دیده شود. | خیر، هرگز. به دلیل تمام سرامیک بودن، خط تیره فلزی در لثه ایجاد نمیکند. |
| استحکام و دوام | بسیار بالا؛ به دلیل زیرسازی فلزی، در برابر شکستن مقاوم است. | فوقالعاده بالا؛ قویترین ماده سرامیکی است و برای دندان قروچه مناسبتر است. |
| سازگاری با لثه | خوب؛ اما احتمال تحریک لثه و یا ایجاد حساسیت به فلز وجود دارد. | عالی (زیست سازگار)؛ سازگاری بسیار بالایی با بافت لثه دارد. |
| نیاز به تراش دندان | بیشتر؛ نیاز به تراش بیشتری از دندان زیرین دارد. | کمتر؛ نیاز به آمادهسازی و تراش کمتری از دندان دارد. |
| هزینه | مقرون به صرفه (پایینتر) | گرانتر (به دلیل مواد و فناوری پیشرفتهتر ساخت). |
قیمت روکش دندان PFM
قیمت روکش دندان PFM به عوامل مختلفی مانند مکان کلینیک (تهران یا شهرستان ها)، کیفیت مواد، هزینه لابراتوار، تخصص دندانپزشک و درمانهای جانبی (مانند عصبکشی) بستگی دارد. با این حال به طور کلی قیمت هر روکش دندان به طور تقریبی بین ۵,۰۰۰,۰۰۰ تا ۷,۰۰۰,۰۰۰ تومان می باشد.
برای اطلاع از قیمت دقیق، لازم است به کلینیک یا دندانپزشک مراجعه کرده و پس از معاینه و مشخص شدن نوع مواد و اقدامات لازم، هزینه نهایی را جویا شوید. برای تماس با کلینیک و اطلاع از قیمت دقیق هر چه زودتر اقدام کنید.
طول عمر روکش پی اف ام چقدر است؟
طول عمر روکش دندان PFM به طور متوسط بین ۱۰ تا ۱۵ سال است. با این حال، این یک بازه تقریبی بوده و در بسیاری از موارد و با رعایت شرایط مناسب، ماندگاری آن میتواند به ۲۰ سال یا حتی در موارد نادر تا ۲۵ الی ۳۰ سال نیز افزایش یابد.
عوامل اصلی موثر بر طول عمر روکش PFM
بهداشت دهان و دندان: مهمترین عامل، رعایت دقیق مسواک زدن منظم (روزی دو بار)، استفاده از نخ دندان و دهانشویه است. عدم رعایت بهداشت، باعث پوسیدگی دندان زیر روکش میشود که طول عمر آن را به شدت کاهش میدهد.
عادات فردی: دندان قروچه: این عادت فشار زیادی به روکش وارد کرده و میتواند باعث لبپر شدن یا شکستگی لایه سرامیکی شود.
رژیم غذایی: جویدن اشیاء سفت: گاز زدن غذاهای بسیار سفت (مانند یخ، آبنباتهای سخت یا مغزها) و استفاده از دندانها به عنوان ابزار، عمر روکش را کم میکند.
کیفیت ساخت روکش: کیفیت مواد لابراتوار: نوع آلیاژ فلزی زیرین و کیفیت سرامیک به کار رفته در ساخت روکش، بر دوام آن تاثیر مستقیم دارد.
موقعیت روکش در دهان: روکشهای قرار گرفته بر روی دندانهای آسیاب (عقب) که نیروی بیشتری را تحمل میکنند، ممکن است کمی زودتر از روکشهای دندانهای جلویی دچار ساییدگی شوند.
مراجعه منظم به دندانپزشک: معاینات دورهای (معمولاً هر ۶ ماه) برای بررسی وضعیت لثه، دندان زیر روکش و خود روکش، میتواند به تشخیص به موقع مشکلات و افزایش ماندگاری روکش شما کمک کند.
برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد ایمپلنت دندان و انواع آن میتوانید از طریق لینک تعبیه شده اقدام کنیدمشاهده مقاله
سوالات متداول مراجعهکنندگان درباره روکش Pfm
نوعی روکش دندانی (تاج مصنوعی) است که از ترکیب فلز (لایه داخلی) برای استحکام و سرامیک (پرسلن) (لایه خارجی) برای زیبایی ساخته میشود.
به طور متوسط ۱۰ تا ۱۵ سال است، اما با مراقبت عالی میتواند تا ۲۰ سال یا بیشتر دوام بیاورد.
استحکام و دوام بسیار بالا در برابر نیروهای جویدن به دلیل وجود هسته فلزی.
شفافیت کمتر نسبت به روکشهای تمام سرامیک و احتمال نمایان شدن لبه فلزی تیره در خط لثه در طول زمان.
به دلیل استحکام بالا، بیشتر برای دندانهای آسیاب (عقب) و بریجها (پل دندانی) توصیه میشود.
رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان (مسواک و نخ دندان)، خودداری از جویدن اجسام سفت و مراجعه منظم به دندانپزشک.
