دندانپزشکی ترمیمی | راهنمای کامل انواع درمان، مواد و تفاوت با زیبایی

دندانپزشکی ترمیمی (که اغلب با نام Operative Dentistry نیز شناخته می‌شود) بر ترمیم و بازسازی دندان‌های آسیب‌دیده، پوسیده، یا از دست رفته تمرکز دارد.

هدف اصلی دندانپزشکی ترمیمی، صرفاً زیبایی نیست، بلکه بازیابی سلامت و عملکرد دهان و دندان شماست تا بتوانید به راحتی غذا بجوید، صحبت کنید و لبخند بزنید.

اگرچه انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) دندانپزشکی ترمیمی را به طور رسمی به عنوان یک تخصص دندانپزشکی مجزا به رسمیت نمی‌شناسد، اما دندانپزشکان عمومی می‌توانند بسیاری از این روش‌ها را انجام دهند. با این حال، متخصصانی که دوره‌های تخصصی چند ساله را پس از دندانپزشکی عمومی گذرانده‌اند (متخصص ترمیمی و زیبایی)، دانش و مهارت بالاتری در ترمیم، بازسازی و بهتر کردن ظاهر دندان‌ها و لبخند دارند.

انواع درمان‌های دندانپزشکی ترمیمی

درمان‌های ترمیمی رایج شامل پر کردن دندان، روکش، بریج، دندان مصنوعی و ایمپلنت‌های دندانی هستند. بسته به نوع آسیب دندان، دندانپزشک یکی از دو نوع ترمیم زیر را انجام می‌دهد:

ترمیم‌های مستقیم (Direct Restorations)

این ترمیم‌ها در یک جلسه انجام می‌شوند. دندانپزشک پس از آماده‌سازی حفره دندان، مواد ترمیمی را بلافاصله درون تاج دندان قرار می‌دهد.

• پر کردن دندان (Fillings): رایج‌ترین درمان برای پوسیدگی‌ها یا حفره‌های کوچک‌تر است. بخش پوسیده دندان برداشته شده و حفره با موادی مانند رزین کامپوزیت (همرنگ دندان) یا آمالگام (نقره‌ای رنگ) پر می‌شود تا از پوسیدگی بیشتر جلوگیری کند.

ترمیم‌های غیرمستقیم (Indirect Restorations)

این ترمیم‌ها سفارشی هستند و در لابراتوار ساخته می‌شوند. به همین دلیل، اغلب به بیش از یک جلسه درمان نیاز دارند. ترمیم‌های غیر مستقیم شامل:

• روکش دندان (Crowns): یک کلاهک (cap) است که روی تمام سطح جونده دندان آسیب‌دیده، ضعیف‌شده، ترک‌خورده یا دندانی که تحت درمان ریشه قرار گرفته است، قرار می‌گیرد. روکش‌ها برای بازگرداندن اندازه، شکل و عملکرد طبیعی دندان استفاده می‌شوند و به تقویت دندان کمک می‌کنند.

• اینله و آنله (Inlays and Onlays): این ترمیم‌های سفارشی برای حفره‌هایی استفاده می‌شوند که برای پر کردن معمولی بزرگ، اما برای روکش، کوچک هستند. اینله‌ها بین برجستگی‌های دندان قرار می‌گیرند، در حالی که آنله‌ها حداقل یک برجستگی را می‌پوشانند.

• بریج‌های دندانی (Bridges): برای جایگزینی یک یا چند دندان از دست رفته استفاده می‌شوند. بریج‌ها شامل دندان‌های مصنوعی (پونتیک) هستند که به روکش‌هایی در دندان‌های طبیعی یا ایمپلنت‌های مجاور متصل می‌شوند. بریج‌های ثابت، نوع رایج این پروتزها هستند.

• ایمپلنت‌های دندانی (Dental Implants): راه‌حلی بلندمدت برای جایگزینی دندان‌های از دست رفته هستند. ایمپلنت یک پست تیتانیومی (پیچ) است که به صورت جراحی در استخوان فک قرار می‌گیرد و به عنوان ریشه دندان عمل می‌کند. پس از پیوند استخوان با ایمپلنت، یک روکش به آن متصل می‌شود. ایمپلنت‌ها اغلب به عنوان استاندارد طلایی برای جایگزینی دندان شناخته می‌شوند، زیرا برخلاف بریج‌های سنتی، نیازی به تراشیدن دندان‌های طبیعی مجاور ندارند.

• پروتزهای مصنوعی دندانی (Dentures): دستگاه‌های متحرک یا ثابتی هستند که برای جایگزینی دندان‌های از دست رفته استفاده می‌شوند. پروتزهای کامل تمام دندان‌های یک قوس و پروتزهای پارسیل (جزئی) چند دندان را جایگزین می‌کنند. پروتزهای متکی بر ایمپلنت ثبات بیشتری نسبت به پروتزهای معمولی دارند.

• درمان ریشه یا عصب کشی (Root Canals): روشی برای درمان دندان‌هایی با پالپ (مغز دندان) عفونی یا آسیب‌دیده است. بافت عفونی برداشته، کانال‌ها تمیز می‌شوند تا از عفونت بیشتر جلوگیری شود. معمولاً پس از درمان ریشه، برای بازیابی عملکرد و ظاهر دندان، یک روکش روی آن قرار می‌گیرد.

• باندینگ دندان (Bonding): شامل استفاده از رزین‌های کامپوزیت برای پر کردن حفره‌ها، ترمیم دندان‌های ترک‌خورده یا شکسته، و پوشاندن سطوح تغییر رنگ داده است.

مواد مورد استفاده در ترمیم دندان

چهار نوع ماده اصلی در دندانپزشکی ترمیمی برای ترمیم دندان‌ها استفاده می‌شود

آمالگام (Amalgam): ماده‌ای نقره‌ای یا سیاه رنگ است که به دلیل مقاومت بالا، اغلب برای پر کردن دندان‌های آسیاب عقبی که فشار زیادی را تحمل می‌کنند، استفاده می‌شود.

رزین کامپوزیت (Composite Resin): موادی همرنگ دندان هستند که از ترکیب پلاستیک یا سرامیک ساخته شده‌اند. این مواد برای ترمیم‌های جزئی و دندان‌های جلویی که زیبایی ظاهری در آن‌ها اهمیت دارد، عملکرد بسیار خوبی دارند.

پرسلان یا سرامیک (Porcelain or Ceramic): در ساخت روکش‌ها، بریج‌ها، اینله‌ها، آنله‌ها و همچنین ونیرها استفاده می‌شود. این مواد به دلیل رنگ و شفافیتی که شبیه مینای طبیعی دندان است، بسیار مناسب هستند.

طلا (Gold): به دلیل دوام بسیار بالا، ممکن است برای ترمیم‌ها، به ویژه اینله‌ها و روکش‌ها، استفاده شود.

تفاوت بین دندانپزشکی ترمیمی و دندانپزشکی زیبایی

دندانپزشکی ترمیمی: بر بهبود سلامت و عملکرد دهان و دندان متمرکز است. هدف اصلی، ترمیم آسیب و بازگشت عملکرد است.

دندانپزشکی زیبایی (Cosmetic Dentistry): بر بهبود ظاهر لبخند شما تمرکز دارد.

با این حال، بسیاری از روش‌های دندانپزشکی ترمیمی به طور همزمان مزایای زیبایی را نیز ارائه می‌دهند (دندانپزشکی ترمیمی زیبایی). به عنوان مثال، یک روکش دندان علاوه بر بازیابی عملکرد جویدن، می‌تواند ظاهر دندان را نیز بهبود بخشد. ونیرهای دندانی نیز به دلیل بهبود ظاهر و همچنین کمک به حفظ سلامت لثه‌ها و کاهش حساسیت، در دسته خدمات دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی قرار می‌گیرند.

مراقبت‌های پس از درمان ترمیمی

برای اطمینان از طول عمر ترمیم‌های دندانی، رعایت نکات زیر ضروری است:

بهداشت دهان و دندان: مسواک زدن و نخ دندان کشیدن منظم برای حفظ سلامت دندان‌ها و لثه‌ها و جلوگیری از تجمع پلاک ضروری است. پلاک می‌تواند روی ترمیم‌ها نیز ایجاد شود.

ویزیت‌های منظم: برای نظارت بر وضعیت ترمیم‌ها و رسیدگی زودهنگام به هرگونه مشکل، معاینات و تمیز کردن‌های منظم توسط دندانپزشک ضروری است.

رژیم غذایی: پس از برخی درمان‌ها، توصیه می‌شود برای مدت کوتاهی از خوردن غذاهای سخت یا بسیار داغ/سرد خودداری شود. با این حال توصیه می‌شود اگر ترمیم دندانی شل شد، شکست یا حس ناخوشایندی در دهان ایجاد کرد، باید فوراً با دندانپزشک خود تماس بگیرید.

آیا بیمه دندانپزشکی ترمیمی را پوشش می‌دهد؟

بیمه‌های دندانپزشکی ممکن است بخشی از هزینه‌ها را پوشش دهند، اما معمولاً درمان‌هایی که جنبه صرفاً زیبایی دارند تحت پوشش بیمه‌های پایه قرار نمی‌گیرند. به عنوان مثال، ایمپلنت‌های دندانی اغلب تحت پوشش بیمه دندان قرار نمی‌گیرند. برای اطلاع دقیق از قیمت دندانپزکی ترمیمی با کلینبیک تماس بگیرید.

پرسش‌های پرتکرار درباره دندانپزشکی ترمیمی

• دندانپزشکی ترمیمی چیست؟

رشته‌ای از دندانپزشکی است که بر بازگرداندن شکل، عملکرد و سلامت دندان‌های آسیب‌دیده، پوسیده یا از دست رفته تمرکز دارد.

• هدف اصلی دندانپزشکی ترمیمی چیست؟

هدف اصلی بازیابی سلامت و توانایی جویدن و صحبت کردن است، نه صرفاً زیبایی.

• «ترمیم مستقیم» و «ترمیم غیرمستقیم» چه فرقی دارند؟

مستقیم: در یک جلسه در دهان انجام می‌شود (مانند پر کردن). غیرمستقیم: سفارشی در لابراتوار ساخته شده و به چند جلسه نیاز دارد (مانند روکش).

• رایج‌ترین درمان ترمیمی مستقیم کدام است؟

پر کردن دندان (Fillings) برای رفع پوسیدگی‌های کوچک.

• روکش دندان (Crown) چه زمانی استفاده می‌شود؟

زمانی که دندان آسیب شدید دیده، ترک خورده یا پس از عصب‌کشی، برای محافظت و بازگرداندن شکل دندان.

• ایمپلنت دندان جزو درمان‌های ترمیمی است؟

بله، ایمپلنت یک راهکار بلندمدت برای جایگزینی ریشه دندان‌های از دست رفته و بازگرداندن عملکرد است.

• تفاوت اصلی دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی چیست؟

ترمیمی: تمرکز بر عملکرد و سلامت. زیبایی: تمرکز بر بهبود ظاهر.

• چه موادی در ترمیم دندان استفاده می‌شود؟

آمالگام (نقره‌ای)، رزین کامپوزیت (همرنگ دندان)، پرسلن/سرامیک و گاهی اوقات طلا.

• مراقبت‌های بعد از ترمیم شامل چیست؟

مسواک زدن و نخ دندان کشیدن منظم و ویزیت‌های دوره‌ای برای حفظ طول عمر ترمیم.