فقدان یک یا چند دندان می تواند برای هر یک از ما به یک فاجعه روحی، روانی و حتی جسمی تبدیل گردد. نبود دندان ها انسان را با زنجیره ای از مشکلات سلامت دهان، صورت و سیستم گوارش مواجه می نماید. از این جمله مشکلات می توانیم به تغییر در شکل استخوان فک، جابجایی دندان های مجاور و همچنین بروز مشکلات گوارشی اشاره نماییم. امروزه علم دندانپزشکی مدرن توانسته برای رفع این مشکلات روش های قابل اجرایی را معرفی نماید.
دو انتخاب اصلی برای اکثر بیمارانی که با این مشکل مواجه هستند ایمپلنت و بریج دندان ها هستند. بنابراین ممکن است برای کاربر این پرسش پیش آید که در انتخاب بین روش های ایمپلنت یا بریج چه شرایطی تاثیر دارند؟ یا از کدامیک از دو روش ایمپلنت و بریج در شرایط بروز ضعف استخوان فک می توانیم استفاده کنیم؟ در نهایت ما در این مقاله در تلاش هستیم تا شما را به مقایسه ای اصولی از هر دو روش ایمپلنت و بریج برسانیم.
بریج دندان چیست؟
بریج دندان که در فارسی به آن پل دندانی نیز گفته می شود یکی از روش های سنتی و بسیار رایج در بحث جایگزینی دندان های از دست رفته به شمار می رود. کاربرد عبارت بریج یا همان پل برای این محصول توانسته به توصیف عملکرد این محصول بپردازد. این پروتز با ساخت پلی از دندان های طبیعی به شما کمک می نماید تا فضای خالی ایجاد شده در بین دندان ها را پر کنید.
در یک بریج دندان معمولی این دندان های طبیعی ما هستند که در دو طرف فضای خالی به عنوان تکیه گاه پروتزهای جدید عمل می کنند. دندانپزشک دندان های مجاور را کمی تراش می دهد تا جای مناسب برای قرار گرفتن دندان های مصنوعی ایجاد شود. سپس دندانپزشک با قرار دادن یک واحد متصل شونده به دندان های تکیه گاه فرایند نصب بریج دندان را تکمیل می کند. بریج یک ساختار ثابت است و تنها دندانپزشک می تواند این بخش را جابجا و یا خارج نماید.
ایمپلنت دندان چیست؟
ایمپلنت دندان روشی مدرن، بیولوژیک و بسیار شبیه به دندان های طبیعی است. برخلاف بریج که ساختاری وابسته به دندان های مجاور دارد ایمپلنت کاملا مستقل می باشد و به وسیله پایه به استخوان فک متصل می گردد. ایمپلنت عموما از سه بخش اصلی تشکیل شده که شامل پیچ ایمپلنت، اباتمنت و در نهایت روکش دندان ها می شوند. پیچ ایمپلنت یک پایه کوچک و استوانه ای شکل است که معمولا از جنس تیتانیوم ساخته می شود و در داخل استخوان فک قرار می گیرد. تیتانیوم به دلیل خاصیت زیست سازگاری بالا به استخوان فک این اجازه را می دهد تا به مرور زمان به سطح پایه جوش بخورد.
اباتمنت نیز قطعه ای است که روی پایه ایمپلنت نصب می شود. این قطعه در واقع رابط بین پیچ ایمپلنت و روکش به شمار می رود. روکش نیز قطعه نهایی در ساختار ایمپلنت است که شکل، رنگ و عملکرد دندان های طبیعی را برای کاربر بازسازی می نماید. ایمپلنت را می توان ساختاری فراتر از یک پروتز معمولی در نظر گرفت. این ساختار می تواند در بافت اصلی نصب شود و عملکرد طبیعی دندان را برای شما بازسازی کند.

تفاوت بریج و ایمپلنت
برای اینکه به درستی با تفاوت ایمپلنت و بریج آشنا شوید نیاز است تا ابتدا به طور کامل با این دو محصول کاربردی آشنا شوید. برای این منظور باید این دو محصول را در چندین لایه متفاوت با یکدیگر مقایسه کرد. در واقع تفاوت اصلی این دو محصول در ظاهر آنها نیست و عمده ترین تفاوت این محصولات در نوع تعامل آنها با بافت بدن می باشد.
شکل ظاهری
شاید اولین عنصر متمایز کننده بین ایمپلنت و بریج نوع ظاهر این محصولات می باشد. از نظر بصری اگر ایمپلنت یا بریج توسط یک جراح حرفه ای نصب شده باشد شما نمی توانید به راحتی وجه تمایز ظاهری این دو محصول را از یکدیگر تشخیص دهید.
هر دو محصول ایمپلنت و بریج می توانند از جنس سرامیک، زیرکونیا و یا پرسلن تولید شده باشند که با رنگ های طبیعی کاملا هماهنگی دارند. با این حال ایمپلنت به دلیل ساختار خاصی که دارد از نظر ظاهر و عملکرد کاملا مشابه با دندان های طبیعی است. این در حالی است که بریج ممکن است در برخی از قسمت های لثه کمی به سمت عقب حرکت نموده باشد.
کاربرد
در رابطه با عملکرد ایمپلنت یا بریج باید به این موضوع اشاره نماییم که از بریج عموما در زمانی استفاده می شود که دندان های مجاور فضای خالی دچار آسیب دیدگی شده اند و نیاز به ترمیم دارند. در این شرایط ممکن است دندانپزشک تصمیم بگیرد از این دندان ها به عنوان پایه بریج استفاده کند. همچنین از بریج می توانیم در درمان بیمارانی با تراکم استخوان کافی که قصد انجام عمل پیوند استخوان را ندارند استفاده نماییم.
با این وجود از نظر عملکرد میان ایمپلنت و بریج تفاوت قابل توجهی مشاهده می شود. برای مثال کاربرد اصلی ایمپلنت زمانی است که کاربر قصد بازسازی یک یا چند دندان را دارد. این فرایند باید بدون آسیب رساندن به دندان های مجاور انجام شود. بنابراین از روش ایمپلنت برای درمان افرادی استفاده می شود که نسبت به سلامت تمام دندان های خود حساس می باشند.
مراحل انجام
جاگذاری دندان ها به روش بریج عموما فرآیندی سریع تر است. معمولا دندانپزشک این شیوه درمانی را تنها در ۲ یا ۳ جلسه انجام می دهد. جلسه اول این فرایند درمانی به تراش و قالب گیری دندان ها اختصاص می یابد. جلسه دوم نیز به منظور قرار دادن بریج نهایی برنامه ریزی می گردد و در نهایت روند درمان در دو تا سه جلسه به پایان می رسد.
این در حالی است که جاگذاری دندان ها به روش ایمپلنت یک فرایند چند مرحله ای و زمان بر است. مرحله اول این روش درمان شامل جراحی اتصال پیچ ایمپلنت در استخوان فک می باشد. سپس کاربر باید مدت زمانی بین ۲ تا ۶ ماه صبر نماید تا استخوان فک به پایه پیچ جوش بخورد. در مرحله بعد اباتمنت نصب می گردد و در نهایت روکش بر روی آن قرار می گیرد.
طول عمر
شاید برای بسیاری از افراد سوال پیش آید که در بحث طول عمر ایمپلنت یا بریج کدامیک عملکرد بهتری دارد. در این بخش ایمپلنتها در صورت رعایت بهداشت و مراقبتهای دورهای، از طول عمر بیشتری نسبت به بریج برخوردار هستند [منبع: Mayo Clinic]. این در حالی است که بریج به دلیل فشار وارده بر دندان های پایه و احتمال پوسیدگی بخش زیری بریج عموما طول عمر کمتری دارد و در صورت آسیب به پروتزهای بریج باید آن را تعویض نمایند.
هزینه
در بحث مقایسه هزینه های ایمپلنت یا بریج باید به این نکته توجه نمود که هزینه اولیه بریج نسبت به ایمپلنت بسیار کمتر است. این موضوع باعث می شود بسیاری از بیماران در نگاه اول تمایل به استفاده از بریج پیدا کنند. این در حالی است که عموما هزینه اولیه در روش درمانی ایمپلنت بسیار بالاتر است. علت اصلی این امر در این است که هزینه تهیه تجهیزات، اجرای فرایند جراحی در این روش بالاتر می باشد و درمان نیز قدری طولانی تر از روش بریج می باشد. اما اگر شما هزینه انجام شده را در طول مدت زمان ماندگاری ایمپلنت در نظر بگیرید بدون شک این روشی مناسب برای سرمایه گذاری به شمار می رود. در نهایت شما در طول زمان نیازی به تعویض مکرر بافت های تشکیل دهنده ایمپلنت نخواهید داشت.
جدول جامع مقایسه ایمپلنت و بریج (بر اساس شواهد علمی)
| معیار مقایسه | ایمپلنت دندان | بریج دندان (سنتی) | شواهد علمی / نکته کلیدی |
|---|---|---|---|
| نوع روش | جراحی (کاشت پایه در استخوان) | غیرجراحی (اتصال به دندانهای مجاور) | بریج نیاز به تراش دندانهای سالم دارد [منبع: Bupa] |
| تاثیر بر دندانهای مجاور | بدون آسیب به دندانهای مجاور | نیاز به تراش دندانهای سالم به عنوان پایه | این تفاوت اصلی و مهمترین نقطه ضعف بریج است [منبع: Burbank Periodontics] |
| تاثیر بر استخوان فک | جلوگیری از تحلیل استخوان (تحریک استخوانسازی) | عدم جلوگیری از تحلیل استخوان در محل缺失 | ایمپلنت از تحلیل استخوان جلوگیری میکند [منبع: Bupa] |
| نرخ موفقیت ۱۰ ساله | حدود ۹۵٪ یا بیشتر | حدود ۸۰-۹۰٪ | بر اساس مطالعات بالینی [منبع: South Ken MD] |
| طول عمر متوسط | ۲۰ سال یا بیشتر (با مراقبت مناسب) | ۱۰ تا ۱۵ سال | ایمپلنت طول عمر بیشتری دارد [منبع: YourDentistryGuide] |
| زمان درمان | طولانی (۳ تا ۹ ماه) | کوتاه (۲ تا ۳ هفته) | بریج سریعتر اجرا میشود [منبع: Rocky Ridge Dental] |
| هزینه اولیه | بالا (۹۰۰ تا ۳۰۰۰ دلار به ازای هر دندان) | پایینتر (۷۰۰ تا ۱۵۰۰ دلار) | هزینه اولیه بریج کمتر است [منبع: YourDentistryGuide] |
| هزینه بلندمدت | پایینتر (نیاز به تعویض کمتر) | بالاتر (نیاز به تعویض و تعمیر مکرر) | ایمپلنت در بلندمدت مقرونبهصرفهتر است [منبع: South Ken MD] |
| نحوه مراقبت | مشابه دندان طبیعی (مسواک، نخ دندان) | نیاز به نخ دندان مخصوص بریج (Superfloss) | هر دو نیاز به مراقبت دقیق دارند [منبع: Bupa] |
| مناسب برای | بیماران با استخوان کافی و بودجه مناسب | بیماران با بودجه محدود یا شرایط خاص | انتخاب بر اساس شرایط پزشکی و بودجه است |
مزایا و معایب بریج دندان
بدون شک ایمپلنت یا بریج هر دو از مزایا و معایب متعددی تشکیل شده اند که در این قسمت به بررسی دقیق برخی از مزایا و معایب بریج دندان خواهیم پرداخت. سرعت بالا در اجرا را می توانیم به عنوان مهم ترین مزیت این محصول در نظر بگیریم. همچنین هزینه اولیه نصب این محصول نسبت به سایر روش ها بسیار کمتر است. در نتیجه این محصول برای کسانی که با محدودیت بودجه مواجه هستند انتخاب مناسبی است. برای اجرای این روش درمانی نیازی به اجرای برنامه های تهاجمی نیست و بیمار بدون درد و خونریزی می تواند از این روش بهترین نتیجه را کسب کند.
در این بین اجرای بریج دندان می تواند برای کاربر معایبی را نیز ایجاد نماید. تخریب دندان های سالم بزرگ ترین نقطه ضعف در این روش است. در واقع در این روش نیاز است تا برای ایجاد پل دندان های سالم نیز تراشیده شوند و این امر می تواند به ساختار این دندان ها آسیب بزند. همچنین تجمع جرم در زیر بریج ها می تواند به بافت لثه ها آسیب بزند. در نهایت بریج در مرور زمان می تواند به استخوان فک بیمار آسیب وارد نماید و سبب تحلیل استخوان فک شود.
مزایا و معایب ایمپلنت معمولی
در واقع شناخت مزایا و معایب هر دو محصول ایمپلنت و بریج به کاربر کمک می نماید تا از بین این دو محصول بهترین را انتخاب نماید. از مهم ترین مزایای ایمپلنت ها می توانیم به حفظ دندان های مجاور، جلوگیری از بروز تحلیل در استخوان فک، دوم بسیار بالای این محصولات و همچنین حس طبیعی دندان های ایجاد شده در این روش اشاره نماییم. از مهم ترین معایب این روش نیز می توانیم به زمان بر بودن این روش و همچنین هزینه بسیار زیاد لازم برای اجرای این روش درمان اشاره کنیم.

ایمپلنت بهتره یا بریج
پاسخ به این سوال را نمی توانیم به این سادگی بیان نماییم. در واقع برای انتخاب بین ایمپلنت یا بریج باید شرایط منحصر به فرد بیمار در نظر گرفته شود. در نتیجه دندانپزشک با در نظر گرفتن شرایط بیمار از بهترین روش برای جاگذاری دندان های از دست رفته استفاده خواهد نمود.
بریج برای چه کسانی مناسب است
در پاسخ به این پرسش که بریج دندان برای چه کسانی مناسب است باید بگوییم، این محصول برای درمان افرادی که با محدودیت بودجه مواجه هستند بهترین انتخاب می باشد. همچنین افرادی که از روش های تهاجمی ترس دارند، بهتر است برای جایگزینی دندان های از دست رفته از بریج استفاده کنند. افرادی که از تراکم استخوان کمی برخوردار هستند و هزینه پیوند استخوان برایشان سنگین است نیز می توانند از این روش استفاده کنند.
ایمپلنت برای چه کسانی مناسب است
افرادی که ظاهر سالم دندان ها برای آنها اهمیت دارد نیز می توانند از روش ایمپلنت دندان استفاده کنند. همچنین کسانی که به دنبال انتخاب روش درمانی با ماندگاری بیشتر هستند نیز قادر به استفاده از روش ایمپلنت دندان هستند.
سوالات متداول
برای اجرای روش بریج نیازی به استفاده از روش های تهاجمی و جراحی نیست و در مدت زمان کمتر اجرا می شود.
در واقع انتخاب بین دو روش ایمپلنت و بریج به عوامل مختلفی مانند نظر پزشک، شرایط بیمار و میزان بودجه در نظر گرفته شده برای اجرای روش درمان بستگی می باشد.
ایمپلنت در صورت رعایت اصول بهداشتی از طول عمر بسیار بیشتری برخوردار است. این در حالی است که پروتز بریج در طول زمان ممکن است بارها آسیب ببیند.
منابع:
منبع ۱: Cleveland Clinic. Dental Implant Surgery. (https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/10902-dental-implants)
منبع ۲: Mayo Clinic. Dental implant surgery. (https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/dental-implant-surgery/about/pac-20384622)
منبع ۳: American Dental Association (ADA). Dental Implants. (https://www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/implants/)
منبع ۴: Bupa. Implants vs Bridges. (https://www.bupa.co.uk/dental/dental-care/treatments/dental-implants/alternative-treatments/implants-vs-bridges)
منبع ۵: Pjetursson BE, et al. A systematic review of the survival and complication rates of implant-supported fixed dental prostheses (FDPs) after a mean observation period of at least 5 years. Clin Oral Implants Res. 2012. (برای ارجاع به آمار موفقیت)








