امروزه پیشرفت تکنولوژی را می توانیم در تمام شاخه های علم پزشکی به خوبی احساس نماییم. دندانپزشکان نیز برای بروز نگه داشتن خدمات خود به خصوص در بحث جایگزینی دندان های از دست رفته از روش های جدید بهره می برند. یکی از شناخته شده ترین روش های جاگذاری دندان ها روش ایمپلنت است.
ایمپلنت دندان عموما به دو شیوه ایمپلنت دیجیتال و معمولی توسط متخصصان جراح اجرایی می گردد. شناخت هر دو روش به بیمار کمک می کند تا انتخاب مناسبی بین آن دو داشته باشد. بنابراین جراح موظف است تا در این مسیر بیماران را به خوبی راهنمایی کند.
معرفی نکردن ایمپلنت دیجیتال و معمولی می تواند مراجعان را با سوال هایی در رابطه با شیوه اجرا و میزان موفقیت مواجه نماید. در ادامه نیز ما قصد داریم تا کاربران را با روش های کاشت ایمپلنت بیشتر اشنا نماییم. در نهایت این بیمار است که از بین دو روش ایمپلنت دیجیتال یا معمولی مناسب ترین روش را برای طی دوره درمان انتخاب می کند.
تعریف اجمالی ایمپلنت دیجیتال
روش های مورد استفاده در کاشت دندان ها عموما شامل ایمپلنت دیجیتال یا معمولی می شوند. جراح با استفاده از تصویربرداری سه بعدی، اسکن داخل دهان و کاربرد نرم افزارهای طراحی، ایمپلنت دیجیتال را اجرا می کند. در این روش جراح از امکانات روز دنیا بهره می برد تا پیش از کاشت پایه ایمپلنت را در محل دقیق قرار دهد.
دندانپزشک سپس می تواند با استفاده از راهنمای دقیق جراحی بافت مورد نظر را در استخوان فک جاگذاری کند. با شناخت هر دو روش ایمپلنت دیجیتال یا معمولی کاربر شاهد افزایش درصد موفقیت روش درمانی ایمپلنت دیجیتال خواهد بود. همچنین در این روش ما شاهد کاهش خطرات انسانی بعد از عمل هستیم. اصولا در روش ایمپلنت دیجیتال میزان درد و خونریزی در بیمار به دلیل اجرای دقیق روش درمان بسیار کمتر است.
تعریف اجمالی ایمپلنت معمولی
اگر شما نیز به دنبال مقایسه دو روش ایمپلنت دیجیتال یا معمولی هستید، نیاز است در کنار شناخت روش درمانی دیجیتال تا حدودی با روش درمانی ایمپلنت معمولی نیز آشنا شوید. ایمپلنت معمولی یا سنتی را می توانیم به عنوان روش کلاسیک کاشت دندان معرفی نمود. سال های متوالی دندانپزشکان برای رفع مشکل بیماران خود از این روش بهره می بردند. در زمان اجرای این روش دندانپزشک از ابزارهای شناخته شده مانند معاینه فیزیکی، عکس برداری معمولی یا CBCT برای تعیین محل دقیق نصب پایه های ایمپلنت بهره می برد.
در نتیجه همین امر سبب می شود تا جراح برای دسترسی بیشتر به استخوان فک بیمار برش های عمیق تری را در لثه ها ایجاد کند. با وجود عوارض بیشتر هنوز هم بسیاری از دندانپزشکان برای رفع مشکل بیماران خود از روش ایمپلنت سنتی استفاده می نمایند. به خاطر داشته باشید که کاربرد این روش در شرایطی که جراحی دندان چندان پیچیده نیست و یا دسترسی به ابزارهای دقیق محدود است هنوز هم متداول می باشد.
تفاوت ایمپلنت دیجیتال و معمولی
در بحث تفاوت ایمپلنت دیجیتال و معمولی می توانیم به موارد بسیار متعددی چه از نظر فنی و یا نتایج حاصل از اجرای درمان اشاره نماییم. در این بین با توجه به بررسی شیوه ای اجرای ایمپلنت دیجیتال یا معمولی با این موضوع آشنا شدیم که هر دو روش می تواند زمینه کسب نتایج ایدهآل و نزدیک به موفقیت کامل را برای بیمار حاصل نماید. همچنین با شناخت بیشتر روش دیجیتال به این موضوع پی بردیم که اجرای این روش وابسته به تکنولوژی روز در این شاخه می باشد.
مقایسه سریع ایمپلنت دیجیتال و معمولی
| معیار | ایمپلنت دیجیتال (Digital Workflow) | ایمپلنت معمولی (Conventional Workflow) | جمعبندی علمی |
|---|---|---|---|
| دقت موقعیتیابی ایمپلنت | در برخی مطالعات، دقت بالاتر یا مشابه گزارش شده (وابسته به کیس و سیستم) (PubMed) | دقت بالا ولی وابسته به قالبگیری و مهارت جراح | تفاوت مطلق ثابت نشده؛ در بسیاری موارد اختلاف معنادار نیست |
| روش تصویربرداری / برنامهریزی | CBCT + نرمافزار CAD + اسکن داخل دهانی | CBCT + قالبگیری فیزیکی + طراحی دستی | دیجیتال وابستگی بیشتری به نرمافزار دارد |
| نیاز به گاید جراحی | معمولاً استفاده از surgical guide | ممکن است بدون گاید یا با گاید دستی | گاید در دیجیتال شایعتر است |
| زمان درمان | در بسیاری از مطالعات کاهش زمان گزارش شده (workflow سریعتر) (PubMed) | زمانبرتر به دلیل مراحل فیزیکی قالبگیری | دیجیتال معمولاً از نظر workflow سریعتر است |
| درد و تهاجم جراحی | در برخی کیسها کمتر به دلیل جراحی بدون خونریزی و درد | در برخی موارد نیاز به فلپ جراحی بیشتر | وابسته به تکنیک جراحی، نه صرفاً روش |
| دوره نقاهت | ممکن است کوتاهتر باشد (در روشهای کمتهاجمی) | متغیر بر اساس تکنیک | شواهد قطعی برای برتری مطلق وجود ندارد |
| هزینه درمان | معمولاً بالاتر به دلیل تجهیزات، نرمافزار و استفاده از سرجیکال گاید | معمولاً کمتر | اختلاف هزینه پایدار در همه بازارها |
| وابستگی به مهارت جراح | کمتر در مرحله جاگذاری ایمپلنت | بیشتر در تمام مراحل | دیجیتال خطای انسانی را در برخی مراحل کاهش میدهد |
| ریسک خطای انسانی | کاهش در طراحی و موقعیتیابی (نه حذف کامل) | بالاتر در قالبگیری و انتقال اطلاعات | کاهش خطا نسبی است، نه حذف کامل |
| محدودیتهای کاربردی | محدود در کیسهای full-arch پیچیده یا اسکن دشوار | انعطافپذیری بیشتر در شرایط پیچیده | انتخاب کیسمحور است |
| دقت در full-arch | حساس به خطای تجمعی اسکن | قالبگیری فیزیکی گاهی پایدارتر | هنوز debate علمی وجود دارد |
| پیشبینیپذیری نتیجه (Predictability) | بالا در کیسهای ساده تا متوسط | بالا در همه کیسها با تکنیک صحیح | هیچ روش 100% نیست |
| پذیرش بیمار (comfort) | معمولاً بهتر (بدون قالبگیری سنتی) (PubMed) | ممکن است ناراحتکنندهتر (مواد قالبگیری) | دیجیتال از نظر تجربه بیمار بهتر است |
| نیاز به تجهیزات | بالا (CBCT + IOS + software + milling/guide) | کمتر | هزینه زیرساختی دیجیتال بالاتر است |
دقت و ظرافت
یکی از مهمترین تفاوت های قابل اشاره میان دو روش ایمپلنت دیجیتال یا معمولی میزان دقت در اجرای هر دو روش درمان می باشد. در روش ایمپلنت دیجیتال، محل کاشت با کمک ابزارهای دقیق تصویر برداری سه بعدی تعیین می گردد. در نتیجه این موضوع سبب می شود تا زاویه، عمق و محل قرارگیری ایمپلنت با دقت بیشتری مشخص گردد.این در حالی است که اجرای روش ایمپلنت سنتی وابسته به مهارت و توانایی جراح می باشد. به همین دلیل پزشکان توصیه می نمایند تا در مواردی که برای کاشت ایمپلنت نیاز به دقت بیشتری است از روش ایمپلنت دیجیتال استفاده نماییم.
روش عکسبرداری
یکی از نقاط تمایز میان روش ایمپلنت دیجیتال و معمولی شیوه عکس برداری در این دو روش درمان است. در واقع روش ایمپلنت دیجیتال وابسته به کاربرد تصاویر سه بعدی و یا همان CBCT می باشد. کاربرد تصاویر سه بعدی به دندانپزشک کمک می نماید تا ساختار استخوان، عصب ها و بافت نرم لثه بیمار را به خوبی بررسی نماید.
این در حالی است که عموما در روش ایمپلنت معمولی از تصاویر ساده برای بررسی شرایط بیمار استفاده می کنند. در نتیجه فرایند اجرا و طراحی محل قرارگیری ایمپلنت ها در دهان بیمار به صورت دستی و توسط جراح صورت می پذیرد. همین تفاوت ساده میان هر دو روش ایمپلنت دیجیتال یا معمولی می تواند نشان دهنده میزان دقت در اجرای هر دو روش درمان باشد.
سرعت اجرا
سرعت اجرای روش درمانی نیز یکی از موارد متمایز کننده میان ایمپلنت دیجیتال و معمولی است. به طور معمول سرعت اجرای ایمپلنت دیجیتال بسیار بیشتر از روش سنتی می باشد. دلیل این امر نیز این است که مسیر کاشت از قبل در روش ایمپلنت دیجیتال طراحی شده و جراح با کمک گاید جراحی نسبت به اجرای آن اقدام می نماید. با این حال به دلیل مراحل طولانی تصویربرداری و آماده سازی ممکناست بیمار زمان بیشتری را صرف اجرای ایمپلنت دیجیتال کند. در نهایت می توانیم به این نکته اشاره کنیم که عموما مدت زمان مورد نیاز برای اجرای این دو روش درمانی تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند.
درد
در مسیر مقایسه ایمپلنت دیجیتال یا معمولی کاربران این سوال را مطرح می نمایند که در کدام روش بیمار درد کمتری را تحمل می نماید. به طور کلی در روش ایمپلنت دیجیتال بیمار درد کمتر حس خواهد کرد.علت این امر نیز این است که در این روش میزان برش لثه بسیار کمتر از روش سنتی می باشد. در نهایت شدت دردی که بیمار تحمل می نماید وابسته به شرایط بیمار، تعداد ایمپلنت های اجرا شده و مهارت جراح می باشد.
دوره نقاهت
دوره نقاهت در دو روش ایمپلنت دیجیتال و معمولی با یکدیگر متفاوت می باشد. بررسی ها نشان می دهد که به دلیل کاهش شدت بریدگی در لثه ها عموما دوره نقاهت در روش ایمپلنت دیجیتال بسیار کوتاه تر از روش دوم می باشد.
هزینه
یکی از مهمترین معیارهای تصمیم گیری در انتخاب ایمپلنت دیجیتال یا معمولی هزینه ای می باشد که بیمار موظف به پرداخت آن است. در نهایت در کنار مزایای درمان به روش دیجیتال ما شاهد افزایش هزینه های نهایی بیمار به دلیل کاربرد تجهیزات حساس و دقیق می باشیم. در نهایت به دلیل کاهش هزینه ها در ایمپلنت سنتی هنوز هم بسیاری از افراد تمایل دارند از این روش برای درمان خود بهره ببرند.
تکنولوژی مورد استفاده
اجرای ایمپلنت دیجیتال و معمولی بدون کاربرد تکنولوژی امری محال می باشد. با این حال در روش دیجیتال عموما از تجهیزات نوین مانند اسکن های دهانی، نرم افزارهای طراحی سه بعدی و گاید جراحی بهره می برند. در نتیجه در روش ایمپلنت دیجیتال ما شاهد کاربرد هر چه بیشتر فناوری هستیم.
محدودیت استفاده
اگر از یک متخصص سوال شود که بین روش های ایمپلنت دیجیتال و معمولی چه محدودیت هایی وجود دارد او قطعا به مواردی مانند محدودیت به دسترسی به تجهیزات پیشرفته و نیازهای خاص در هنگام اجرای فرایند اشاره خواهد نمود. در این شرایط عموما ایمپلنت های معمولی انعطاف پذیری بیشتری دارند و به راحتی قابل اجرا می باشد.
احتمال خطا و شکستن ایمپلنت
در زمان بررسی احتمال شکست ایمپلنت دیجیتال یا معمولی با این موضوع مواجه خواهید شد که برخی مطالعات نشان میدهند که روش دیجیتال میتواند در کیسهای خاص (مانند فکهای با تراکم کم) شانس موفقیت را افزایش دهد، اما این برتری بهصورت مطلق اثبات نشده است. اجرای دقیق فرایند، طراحی پیش از اجرای کار و احتمال کاهش آسیب به استخوان فک از مهمترین دلایل افزایش موفقیت در روش دیجیتال می باشد.
تفاوت قیمت ایمپلنت دیجیتال و معمولی
همانطور که در بخش های قبل نیز به این موضوع پرداختیم عموما قیمت ایمپلنت دیجیتال بسیار بیشتر از ایمپلنت سنتی می باشد. کاربرد تجهیزات پیچیده، طراحی سه بعدی برای اجرای فرایند و ساخت گاید جراحی تخصصی از مهمترین دلایل افزایش قیمت در این روش به شمار می روند.
ایمپلنت دیجیتال بهتره یا معمولی
پاسخ به این پرسش قدری چالش برانگیز می باشد. در نهایت باید در نظر داشت که در زمان بررسی ایمپلنت دیجیتال یا معمولی به دقت بالا، راحتی در اجرا و کاهش تهاجم به لثه ها توجه شود. تمام این موارد در روش دیجیتال مورد توجه می باشند.
معایب ایمپلنت دیجیتال
هزینه بالاتر، نیاز به تجهیزات پیشرفته، وابستگی به فناوری و زمان بیشتر آماده سازی را می توانیم به عنوان مهمترین معایب روش ایمپلنت دیجیتال معرفی نماییم.
معایب ایمپلنت معمولی
در زمان مقایسه معایب ایمپلنت دیجیتال یا معمولی باید به مواردی مانند وابستگی بیشتر نتیجه درمان به مهارت جراح در روش سنتی دقت کنیم. احتمال برش و تهاجم بیشتر به لثه ها و دردر و خونریزی بیشتر را می توانیم به عنوان مهمترین معایب این روش های درمانی معرفی کنیم.
ایمپلنت دیجیتال برای چه کسانی مناسب است
اگر شما نیز قصد دارید بررسی نمایید که ایمپلنت دیجیتال و معمولی برای چه کسانی مناسب تر می باشند باید در نظر بگیرید که از روش دیجیتال عموما در درمان افراد حساس و کسانی که به دنبال کوتاه نمودن دوره نقاهت خود می باشند باید استفاده کرد. همچنین بیمارانی که به دنبال اجرای چندین ایمپلنت و یا بازسازی کلی دندان های خود می باشند نیز بهتر است از این روش بهره ببرند.
ایمپلنت معمولی برای چه کسانی مناسب است
کاربرد ایمپلنت معمولی نیز برای افرادی که به دنبال کاهش هزینه های درمان خود می باشند و کسانی که دسترسی به مراکز پیشرفته ندارند مناسب تر است. همچنین در صورتی که پزشک تشخیص دهد د درمان شما نیاز به گاید تخصصی جراحی نیست می تواند درمان ایمپلنت معمولی را انتخاب کنید.
جمعبندی
ایمپلنت دیجیتال و معمولی از نظر علمی، دو روش رقیب با نتایج بالینی قابلمقایسه هستند. تفاوت اصلی آنها بیشتر در فرآیند اجرا، ابزارهای مورد استفاده و تجربه بیمار است تا در میزان موفقیت نهایی درمان.
انتخاب بین این دو روش باید بر اساس:
- شرایط استخوانی بیمار
- مهارت جراح
- امکانات کلینیک
- پیچیدگی کیس
انجام شود، نه صرفاً برتری تکنولوژیک یک روش.
FAQ
بله در هر صورت اجرای ایمپلنت دیجیتال یا معمولی روشی تهاجمی می باشد و بیمار درد را احساس خواهد نمود. با این وجود شدت درد در روش دیجیتال بسیار کمتر است.
قطعا این طور می باشد و میزان دقت ایمپلنت دیجیتال یا معمولی با هم متفاوت می باشد. در روش دیجیتال عموما میزان دقت بسیار بیشتر از روش معمولی است.
در هر دو حالت ما شاهد ماندگاری بالای روش درمان می باشیم. با این حال میزان ماندگاری به عوامل ثانوی مانند مراقبت های بعد از اجرا وابسته می باشد.
منبع
- PubMed: The accuracy of conventional versus digital (intraoral scanner or photogrammetry) impression techniques in full-arch implant-supported prostheses
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mayo Clinic: Dental implant surgery
- Straumann / Neodent: Guided Surgery
- Bonyanian Clinic: Digital Dental Implants: Pros, Cons, Procedure & Cost Explained
نکته مهم: این مطلب صرفاً جنبه اطلاعرسانی دارد و جایگزین نظر پزشک معالج نیست.
