رادیولوژی دندان، که اغلب با نام عکس دندان یا رادیوگرافی شناخته میشود، یک تکنیک تصویربرداری تشخیصی است که از اشعه ایکس برای تولید تصاویر دقیق از دندانها و ساختارهای دهان استفاده میکند.
این روش به دندانپزشکان این امکان را میدهد تا وضعیت ریشهها، استخوان فک، سینوسها و کوچکترین مشکلات پنهان را که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند، تشخیص دهند. رادیولوژی دندان نقش کلیدی در حفظ سلامت دهان و دندان، از تشخیص یک پوسیدگی کوچک تا برنامهریزیهای پیچیده، ایفا میکند.
اهمیت و کاربرد رادیولوژی دندان
رادیوگرافی دندان برای ارزیابی سلامت کلی دهان و دندان، پیگیری روند درمان، و برنامهریزی اقدامات تخصصی ضروری و اجتنابناپذیر است.
کاربردهای مهم رادیولوژی دندان
- تشخیص بیماریها و ناهنجاریها: شناسایی پوسیدگیها (بهویژه بین دندانها یا زیر پرکردگیهای قدیمی)، آبسهها (عفونت در ریشه دندان یا لثه)، بیماریهای پیشرفته پریودنتال و تحلیل استخوان فک، کیستها و تومورهای فک و دهان
- برنامهریزی و ارزیابی درمان: کمک به طرحریزی درمانهای تخصصی مانند ارتودنسی، کاشت ایمپلنت، عصبکشی و جراحی فک.
- بررسی ساختارها: ارزیابی وضعیت ریشههای دندان، عصبها، استخوانهای نگهدارنده، مفصل گیجگاهی فکی (TMJ)، و سینوسهای اطراف.
- اطفال: نظارت بر رشد دندانهای دائمی و تعیین موقعیت دندانهای نهفته یا در حال رویش، که به پیشگیری از بینظمی دندانها و نیاز به ارتودنسی کمک میکند.
انواع رادیوگرافی دندان
رادیوگرافیهای داخل دهانی (Intraoral)
در این روش، حسگر (فیلم) داخل دهان قرار گرفته و تصاویری با جزئیات بالا از دندانها و ساختارهای اطراف ارائه میدهد.
| نوع رادیوگرافی | کاربرد اصلی |
| پریاپیکال (PA) | نمایش تاج تا انتهای ریشه و استخوان اطراف (معمولاً ۱ تا ۳ دندان). تشخیص عفونتها و ساختار استخوان. |
| بایتوینگ (Bitewing) | نمایش تاج دندانهای بالا و پایین در یک ناحیه. تشخیص پوسیدگیهای بین دندانی و ارزیابی سطح استخوان بین دندانها. |
| اکلوزال (Occlusal) | نمای کلی از فک بالا یا پایین. بررسی دندانهای نهفته، کیستها، تومورها و شکستگیهای فک. |
رادیوگرافیهای خارج دهانی (Extraoral)
در این روش، حسگر خارج از دهان قرار دارد و نماهای گستردهتر از دندانها، فکها و ساختارهای صورت را نشان میدهد.
| نوع رادیوگرافی | کاربرد اصلی |
| پانورامیک (OPG/Panorex) | تصویر دو بعدی و کلی از تمام دندانها، فکها و مفاصل. بررسی دندانهای نهفته (مثل عقل) و برنامهریزی ارتودنسی و ایمپلنت. |
| توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی (CBCT) | تصویربرداری سهبعدی با دقت بالا. برنامهریزی کاشت ایمپلنت و تشخیص بیماریهای پیچیده فک و صورت. |
| سفالومتری (Cephalometric) | تصویر جانبی از سر و صورت. ارزیابی روابط دندانی و فکی و برنامهریزی ارتودنسی. |
| سیالوگرافی (Sialography) | تصویربرداری با تزریق ماده حاجب. تشخیص انسدادها و مشکلات غدد بزاقی. |
| جمجمه نمای رخ و نیم رخ | بررسی ناهنجاریهای فک و دندان و تودههای خاص. |
مراقبتهای قبل از رادیولوژی
- اشیاء فلزی: حتماً قبل از تصویربرداری هرگونه شیء فلزی (مانند جواهرات، پیرسینگ، دندان مصنوعی، سمعک، عینک و سنجاق سر) را بردارید، زیرا میتوانند باعث اختلال در تصویر شوند.
- بارداری: اگر باردار هستید یا احتمال بارداری میدهید، فوراً به مسئول مرکز رادیولوژی اطلاع دهید. اگرچه دوز اشعه ایکس دندانپزشکی بسیار پایین است، اما در دوران بارداری، بهویژه سهماهه اول، رادیوگرافی مگر در موارد اضطراری ضروری، باید به تعویق بیفتد. در صورت لزوم مطلق، از محافظ سربی استفاده میشود.
- نسخه پزشک: در صورت داشتن نسخه، آن را به همراه داشته باشید.
- ایمنی اشعه: رادیوگرافی دندان از دوزهای بسیار پایین اشعه استفاده میکند. با این حال، استفاده از پیشبند سربی برای محافظت از سینه و شکم در برابر اشعه، توصیه میشود.
قیمت رادیولوژی دندان
هزینههای رادیولوژی دندان بسته به نوع تصویربرداری و تجهیزات بهکاررفته متفاوت است. بر اساس برآوردهای حدودی در سال ۱۴۰۴ در تهران، هزینه عکس دندان پانورامیک (OPG) معمولاً بین ۲۵۰,۰۰۰ تا ۵۰۰,۰۰۰ تومان است. در مورد روشهای تصویربرداری پیشرفتهتر مانند سیتی اسکن پرتو مخروطی (CBCT)، هزینه برای هر نیم فک از ۲,۰۰۰,۰۰۰ تومان شروع میشود.
همچنین، هزینه رادیوگرافی پریاپیکال (تک دندان) از ۹۰,۰۰۰ تومان و هزینه رادیوگرافی بایتوینگ از ۲۰۰,۰۰۰ تومان شروع میشود. لازم به ذکر است که هزینهها در مراکز دولتی و خصوصی متفاوت بوده و پوشش بیمههای پایه مانند تأمین اجتماعی معمولاً بخشی از هزینه OPG را تقبل میکند، اما هزینه CBCT اغلب بهصورت آزاد محاسبه میشود.
پوشش بیمهای هزینههای رادیولوژی
هزینههای رادیولوژی فک و صورت در بسیاری از موارد تحت پوشش بیمههای درمانی قرار میگیرند. میزان پوشش این هزینهها به قرارداد بیمه شما بستگی دارد:
بیمههای پایه (مانند تأمین اجتماعی و خدمات درمانی): این بیمهها معمولاً بخش قابل توجهی از هزینه رادیوگرافیهای معمول مانند OPG را پوشش میدهند.
تصویربرداری پیشرفته (CBCT): هزینه تصویربرداری CBCT (توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی) اغلب توسط بیمههای پایه مانند تأمین اجتماعی به صورت آزاد محاسبه میشود و پوشش کامل ندارد.
بیمههای تکمیلی: بیمههای تکمیلی ممکن است تمام یا بخش بیشتری از هزینه تصویربرداریهای مختلف، از جمله CBCT، را تقبل کنند.
کاهش هزینه: در صورت استفاده از کارتهای تخفیف دندانپزشکی و مراجعه به مراکز طرف قرارداد، امکان کاهش یا حتی حذف کامل هزینه وجود دارد.
در پاسخ به درخواست شما، در اینجا فهرستی از مراکز تخصصی رادیولوژی دهان، فک و صورت در تهران، همراه با منطقه جغرافیایی و محله مربوطه، به صورت جدول ارائه شده است. این اطلاعات با استناد به منابع موجود است:
مراکز تخصصی رادیولوژی فک و صورت در تهران
| منطقه جغرافیایی | نام مرکز رادیولوژی | محله/آدرس جزئیات |
|---|---|---|
| شمال تهران | رادیولوژی تخصصی دهان، فک و صورت الف (دکتر مهسا خادمی) | زعفرانیه |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان، فک و صورت اندرزگو (دکتر مهدیس محمدپور) | فرمانیه/بلوار اندرزگو |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر نکیسا ایل | سعادت آباد |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر مهری خوبی وند | زعفرانیه (محمودیه) |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر مهتاب خیرخواهی | زعفرانیه |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان و فک و صورت دنیا (دکتر یاسمن خیراندیش) | میدان ونک |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر یاسر صافی | ملاصدرا |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر امیر هوشنگ هاشمی | خیابان دولت |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر احمدرضا طلایی پور | پاسداران |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر سیما نیک نشان | پاسداران/میدان نوبنیاد |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت مهر نیکان (دکتر داریوش گودرزی پور) | پاسداران |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان، فک و صورت ثمین (دکتر هانیه کاویانی) | میدان هروی |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت الهیه، دکتر اردوخانی | شریعتی/قیطریه |
| شمال تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر محمد امین توکلی | میرداماد |
| غرب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت آبان (دکتر شیرین سخدری) | بلوار آیت اله کاشانی |
| غرب تهران | مرکز رادیولوژی دهان و فک و صورت اکسیر | میدان پونک |
| غرب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر نازنین بصیری | ستارخان |
| غرب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت درخشان (دکتر هادی حمیدی) | فلکه دوم صادقیه/بلوار کاشانی |
| غرب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت پرتو (دکتر لادن حافظی) | فلکه دوم صادقیه |
| غرب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر مهکامه مشفقی | سعادت آباد |
| غرب تهران | رادیولوژی دهان، دندان، فک و صورت زاگرس | شهرک اکباتان |
| مرکز تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت آزادی (دکتر شکیبایی) | خیابان آزادی |
| مرکز تهران | مرکز رادیولوژی پزشکی دکتر اطهری (شبانه روزی) | خیابان مطهری |
| مرکز تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر باشی زاده | میرزای شیرازی |
| مرکز تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دنیز | خیابان شریعتی |
| مرکز تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر بهرنگ مقدم زاده | سهروردی جنوبی |
| مرکز تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر سحر محمدی | یوسف آباد |
| شرق تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر سمانه بیات | مجیدیه شمالی |
| شرق تهران | مرکز رادیولوژی دکتر فرزاد پورصفر | خیابان پیروزی |
| شرق تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت رویا پرتو | چهارراه سرسبز |
| شرق تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر زینب عزیزی | افسریه |
| جنوب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت سپید پرتو | ابتدای بزرگراه نواب |
| جنوب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر میرزایی | نازی آباد |
| جنوب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت شیما جاودان | میدان شهرری |
| جنوب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت رز (دکتر حبیبه فرزدقی و دکتر راهله امامی) | خانی آباد نو |
| جنوب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت دکتر انوشه نیکتاش | جاده ساوه/گلستان |
| جنوب تهران | مرکز رادیولوژی دهان فک و صورت حافظ (دکتر فاطمه حافظی ملکی) | تقاطع آذربایجان و خوش جنوبی |
سوالات متداول (FAQ) رادیولوژی دندان
- رادیولوژی دندان چیست؟
یک تکنیک تصویربرداری تشخیصی با اشعه ایکس برای تولید تصاویر دقیق از دندانها و ساختارهای دهان است.
- هدف اصلی رادیولوژی دندان چیست؟
تشخیص مشکلات پنهان (مانند پوسیدگی، عفونت، و کیست) که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند.
- رادیوگرافی پریاپیکال چه تصویری ارائه میدهد؟
تاج تا انتهای ریشه دندان (۱ تا ۳ دندان) و استخوان اطراف آن را نشان میدهد.
- کاربرد اصلی رادیوگرافی بایتوینگ چیست؟
تشخیص پوسیدگیهای بین دندانی و ارزیابی سطح استخوان بین دندانها است.
- رادیوگرافی اکلوزال برای چه مواردی استفاده میشود؟
برای نمای کلی فک، بررسی دندانهای نهفته، کیستها و شکستگیهای فک کاربرد دارد.
- تفاوت اصلی رادیوگرافیهای داخل دهانی و خارج دهانی چیست؟
در روش داخل دهانی حسگر در دهان و در روش خارج دهانی حسگر خارج از دهان قرار میگیرد.
- رادیوگرافی پانورامیک (OPG) چه نوع تصویری است؟
تصویری دو بعدی و کلی از تمام دندانها، فکها و مفاصل فراهم میکند.
- CBCT چیست و چه کاربردی دارد؟
تصویربرداری سهبعدی با دقت بالا است که برای برنامهریزی ایمپلنت و تشخیص بیماریهای پیچیده فک استفاده میشود.
- رادیوگرافی سفالومتری برای چه هدفی گرفته میشود؟
ارزیابی روابط دندانی و فکی و برنامهریزی درمانهای ارتودنسی انجام میشود.
- چرا باید اشیاء فلزی را قبل از تصویربرداری برداشت؟
زیرا اشیاء فلزی مانند جواهرات و پیرسینگ میتوانند باعث اختلال در کیفیت تصویر شوند.
- آیا رادیوگرافی دندان در دوران بارداری ایمن است؟
دوز اشعه بسیار پایین است، اما باید اطلاع داده شود و رادیوگرافی به جز موارد اضطراری به تعویق بیفتد.
- چه محافظی در برابر اشعه در رادیوگرافی دندان توصیه میشود؟
استفاده از پیشبند سربی برای حفاظت از سینه و شکم توصیه میشود.
- آیا بیمههای پایه هزینه CBCT را کامل پوشش میدهند؟
خیر، هزینه CBCT اغلب توسط بیمههای پایه مانند تأمین اجتماعی به صورت آزاد محاسبه میشود.
- نقش رادیولوژی در دندانپزشکی کودکان چیست؟
نظارت بر رشد دندانهای دائمی و تعیین موقعیت دندانهای نهفته یا در حال رویش است.
دیدگاه ها